Bu yılı "zor" Öğrencilerin bile derslere odaklanmasn salayabilmek için olumlu davran ynetimini kullann.
Her öğretmen gibi ben de bir sınıf idare etmenin ne kadar nemli bir i olduunu biliyorum. Kendi alma yerim olan Avustralya'da ve dnyann görev yaptm eitli yerlerinde farkl yetenee, gemie ve mizaca sahip 25 ya da daha fazla Öğrenciyi alp birlikte alan, haklara sayg duyan bir grup oluturmann ne kadar zahmetli bir i olduunu tekrar tekrar grdm. Belirli trlerdeki Öğrenci davranlar (her snfta grlmesine karn yine de can skc olan) bu ii baarlmas daha zor hale getirir. Buna ramen snftaki en zor kiiliklerin bile haklar ve sorumluluklar dengeleyen olumlu disiplin yöntemlerine olumlu karlk verdiçini kefettim.
Bu yazda aşağıdaki kiilik trleri için ie yarayan stratejileri bulacaksnz:
1. Gevezeler
2. Yapkanlar
3. Boykotular
4. Tartmaclar
5. Somurtkanlar

1. GEVEZELER
Gzlemci olduum bir snfta öğretmen grup etkinliklerinden nce bir noktay aklyor; tam bu anda bir Öğrenci dierine dnp fsldamaya balyor.
öğretmen: "Lisa ve Emma, Dersi anlatmaya alyorum!"
Lisa: "Ama ben konumuyordum!"
öğretmen: "Lisa, seni Emma ile konuurken grdm. Ben ders anlatrken konuma. Dikkatini buraya ver."
Lisa: "Hocam yapmayn. Emma sadece bana almayla ilgili bir soru sordu!"
öğretmen: "Beni dinle- Kimin ne syledii beni ilgilendirmez.
(retmen doal olarak sinirlenmitir; özellikle Lisa'nn ses tonundan ve el kol hareketlerinden dolay.)
Lisa: "Ama, Emma "
öğretmen: "Lisa!" Bu yksek ses tonunu yle bir ifade izler: "Bir kelime daha sylersen..." ya da azarlayc bir tonda "... bktm usandm". Her iki durumda da zarar verici bir yan vardr.

ZLENECEK STRATEJLER
. Olumlu bir ynlendirmede ya da anmsatmada bulunun ve ardndan teekkr edin.
stemediçiniz davrana deil istediçinize odaklann; rnein "Karma" demek yerine "Teker Teker" ya da "Grg kurallarmz hatrlayalm" gibi. Ynlendirmeleri ksa tutun; sorun zerinde ok fazla durmaktan kann. Buna ek olarak, davran hedefimize daha uygun bir mesaj verdiçinden dolay dzeltme yaparken bile "ltfen"e ek olarak kimi zaman "teekkrler" szcn kullanmann daha etkili olduunu grdm.

. Ses tonunuzu ve beden dilinizi sein.
Öğrenciler tarafından nasl duyulduumuz byk lde bizim szsz davran biimlerimize baldr. "Sessiz admlarla ltfen,. Teekkrler" ifadesini alayc bir ses tonuyla ve parmanz Öğrencilere doru sallayarak syleme olumlu szcklerin hepsini bir rpda yok eder. Ses tonunuzu, baknz, Öğrenciye yaknlnz ve beden dilinizi sürekli kontrol altnda tutun.

. Stratejik aralar vermeyi deneyin.
öğretmenler dikkati ekmek ya da korumak istediklerinde duraklamalarn bilinli kullanm yardmc olabilir. Gerekli talimat vermeden nce kullanlan bir ara Öğrencilerin size bakmasn, sizi dinlemesini ve hemen ardndan yant vermesini salayabilir. öğretmen odann diğer kesinde konuan iki Öğrenciye seslendiçinde "Lisa, Emma ne yapyorsunuz?" byk olaslkla onlar yalnzca kendi adlarının sylendiçini duyacaklar, sorunun ne olduunu anlamayacaklardr bile. nce Öğrencilerin adlaryla (daha otoriter bir tonda) balayp bir ara verdikten sonra ynlendirmeyle devam etmek daha iyi fikirdir.

. Nasl ynlendireceinizi bilerek dikkati asl konunun zerinde tutun.
Konuan Öğrencilerden nlerine dnp konutuunuz sürece dinlemelerini isteyerek dikkatimizi birincil davran sorununa (bizim retme ve dierlerinin öğrenme haklarn ncelikle etkileyen davran biimi) vermi oluruz. Öğrenciler tartr ya da surat asarlarsa bu davran sras gelmeden konuma sorununa yönelik olmaz. Yeniden ynlendirme, ikincil konulara dikkatimizi vermek yerine kurallara, haklara veya verilen talimatlara odaklanma eklidir. Öğrencilerin grlerine bir para katlp (Öğrencilerin duygularna deer verip) sonra abucak asl konuya dnerek bunu yapabilirsiniz.

UYGULAMALI STRATEJLER
öğretmen devi arkarken Lisa ve Emma zel olarak konuup dierlerini rahatsz ediyorlar. öğretmen konumay keser. Kimi zaman bilinli olarak yaplan bir duraklamann tek bana Öğrencilerin dikkatini ekmeye yettiçinin farkndadr - ama bu sefer ie yaramaz. Bu yzden o kzlardan nlerine dnp dinlemelerini ister: "Emma . . ., Lisa . . ., ltfen nnze dnp dinleyin, teekkrler." Lisa darlm bir şekilde "ama biz sadece dev hakknda konuuyorduk" der. Bu noktada öğretmen sylenen eyin doru olup olmadyla ilgilenmez. Konuyu baka bir yne evirir:
"Ders hakknda konuuyor olabilirsiniz ama nnze dnp dinlemenizi istiyorum, teekkrler. Bu anlattklarmz bilmeniz gerekiyor." Lisa'nn krgnl ya da ksl sürerken (ama sesini karmadan) öğretmen dikkatinizi snfn geri kalanna verir ve konumasna kald yerden devam eder.

2. YAPIKANLAR
Bir sonraki tiplememizde kk snflardan birindeki kompozisyon dersinde Öğrencilerin bandayz. Halid snfn diğer yanndan seslenir.
Halid: "retmenim, öğretmenim, bakar msnz?"
öğretmen: "Bir dakika Halid."
Halid: "Ama öğretmenim bundan sonra ne yapacamz bilmiyorum!"
öğretmen: "Dinle, ayn anda hem orada hem burada olamam deil mi?"
Halid: (alamakl bir tonda) "Ama öğretmenim. . ."
öğretmen: "Tamam, tamam!" öğretmen, onun her arnda kendisine yardmc olmaya gidecei gibi aslsz bir dnceyi kuvvetlendirerek ona yardmc olmaya gider.

ZLENECEK STRATEJLER
. Bilinli olarak duymamazlktan gelmeyle balayn.
Bilinli olarak duymamazlktan gelme, belirli davranlar gzard etmek ve dikkatleri dersin ak zerinde tutmak ya da olumlu davranlar farketmek ve desteklemek amacıyla öğretmenlerin bilinli olarak aldklar bir karardr. Öğrenciler ksa zamanda 'kurallara uyup parmak kaldran ve bekleyen' Öğrencileri öğretmenlerin dinlediklerini anlayacaklar ve kurallara uymaya alacaklardr.

. El iaretleriyle basit ynlendirmeleri/anmsatmalar birletirin.
Bilinli olarak duymamazlktan gelme ie yaramazsa ve Öğrencinin davran diğer Öğrencilerin öğrenmesini ya da sizin öğretmenizi etkiliyorsa basit bir ynlendirmede bulunmay ya da anmsatmay deneyin: "Sz almadan nce parmak kaldrn, ltfen" ya da "snf içindeki kurallarmz neydi?" Szl ynergelerinizi glendirmek ya da kimi zaman onlarn yerine kullanmak asndan el iaretli ok etkili olabilir (zellikle sene bandan beri bunlar kullanmaya baladysanz). rnein, Öğrencinin beklemesi gerektiçini belirtmek için elinizi dur anlamnda kaldrn ya da ocua parmak kaldrmas gerektiçini anmsatmak için bir parmanz konumamas gerektii anlamnda azna koyup diğer parmanz havaya kaldrabilirsiniz.

. Öğrencilere seenekler sunun.
Verilen dev Öğrenciye zel deilse "bana sormadan nce evrendeki arkadana sor" trnde bir yntem oturtabilirsiniz. Öğrencileri izlenmesi gereken ilemler konusunda birbirlerine yardmc olmaya, masalarnda sessizce bilgi alveriçinde bulunmaya ve ancak son are olarak sizin yardmnz istemeye tevik edin.

UYGULAMALI STRATEJLER
Birinci snflardaki bir sanat etkinlii srasnda Öğrencilerin arasında dolap kilden yaptklar ekiller hakknda konuuyorum. Sralarn birinde bir Öğrenciyle konuurken diğer yanmdaki birisi elbisemi ekitirme balyor: "retmenim, una bakn, yaptma bakn!" Bakabilirim ya da ekilmesini syleyebilirim ama bunun yerine bilinli olarak duymamazlktan geliyorum. En sonunda pes ediyor, parman kaldrp bekliyor. Byle yapmam olsayd elimi kaldrp "bekliyoruz" anlamna gelen bir iaret yapar ve dikkatimi daha nce konumakta olduum Öğrenciye tekrar verirdim. Her iki durumda da ilk Öğrenciyle iimi bitirip dierine dndmde hala sessizce beklediçini grrsem almasn grmeye can atar bir şekilde yanna giderim.

3. BOYKOTCULAR
nc snftakilerin tm harita izme projeleri zerinde harl harl alyorlar, David dnda. O, morali bozuk bir şekilde havaya bakyor. öğretmeni onun bu almay yapabileceini ok iyi biliyor. öğretmeni deli eden asl sorun da bu.
öğretmen: "David, niçin almyorsun?"
David: (i ekerek) "Bilmiyorum"
öğretmen: "devle ilgili bir sorunun mu var?"
David: "Eveet . . . corafya skc geliyor."
öğretmen: "Skc yle mi? Bak ite bu ok kt. Ne yazk ki orada oturup haritay tamamlayncaya kadar cannn sklmasna katlanman gerekiyor. . . . Bunu tamamlamann ne kadar sürecei beni hi mi hi ilgilendirmiyor!"
Bu süre boyunca David nne kapanyor ve tartma srp gidiyor.

ZLENECEK STRATEJLER
. Öğrencilere sonularyla birlikte seenekler sunun.
Öğrenciler devleri ardan alyor ya da yapmyorlarsa onlar dorudan bir seenee ya da sonuca ynlendirin. "devini imdi yapmazsan onu ders dndaki bo zamanlarnda yapman gerekecektir" demek, özellikle bo zamann satran, kiisel almalar ya da bilgisayar oyunlaryla geiriyorsa ie yarayacaktr. Kullandnz dil, Öğrencilere davranlarının kendi sorumluluklar altnda olduğu ve nasl davrandklar konusunda denetime sahip olduklar mesajn verecektir.

. almaya yeniden dnmesi için süre verin.
almaya yeniden dnmesi için verilen süre, öğretmenin dzeltici ynlendirmesine yant vermesi için Öğrenciye verdii süredir. Öğrenciye bir yol nerdikten ya da bir anmsatma yaptktan sonra öğretmen sakin bir şekilde snfta gz gezdirebilir ya da baka bir Öğrenciyle uramak için dnebilir. Byle yapmakla Öğrencinin ynlendirildii şekilde davranacan bekledii mesajn iletir. Bu, Öğrencilerin isteklere uyarken incinmemelerini salarken öğretmenlerin de gereksiz, uzun tartmalara girmelerini nler.

. likiyi yeniden kurun.
Bir dzeltme yaptktan ve Öğrenci de buna uyduktan sonra (gnlszce de olsa) ders srasnda daha sonra yanna gidip ilişkinizi yeniden kurmak nemlidir. Bunu olumlu bir ka szck fsldayarak ("Byle altn grmek ok gzel...") ya da sadece glmseyip banz onaylayarak bile yapabilirsiniz. Bu, ocua ilişkinizin hala sorunsuz olduğu (dzeltmeyi bir kenara koyarsak) ve onun sizin gznzde hala iyi bir yere sahip olduğu izlenimini verir. Ksa bir teekkr ya da onay "abalarn farkediyorum" anlamna gelir ve arada herhangi bir krgnln olmad mesajn da verir.
UYGULAMALI STRATEJLER
David ve öğretmeni arasında geen konumaya yeniden dnelim.
öğretmen: "David . . . devini imdi yapmazsan bunu teneffste yapmak zorunda kalacaksn."
David: "Ama bu hi adil deil." Kollarn kavuturur ve somurtur.
öğretmen: "Belki yle ama bu senin seimin."
öğretmen yrr ve David'e ie yeniden dnebilmesi için zaman verir. öğretmenin kendisine bakmadndan emin olduktan bir ka dakika sonra gnlszce de olsa David almasna devam eder (aslnda öğretmeni onu yan gzyle izleyebiliyordur). Teneffs zili aldktan sonra öğretmeni onunla yeniden konuur.
öğretmen: "Doru karar verdiçine sevindim David." O oynamaya giderken öğretmeni de aferin anlamnda koluna hafife vurur.

4. TARTIMACILAR
Her okulda öğretmenlerine kafa tutan, karlk veren ve hibir szn altnda kalmak isteyen Öğrenciler olur. Bu tr kiilerin niçin susuz olduklar, yaplann niçin adil olmad, öğretmenlerin niçin onlara taktklar konusunda on ayr neden ve aklama sralayabilirler. Asl artc olan öğretmen ve Öğrenci arasındaki tartmalarn ounun aşağıdaki son sınıf rneinde olduğu gibi ufak tefek, nemsiz konularla balamasdr.
öğretmen: "Jason, niçin masanda deilsin?"
Jason: "Sadece Dimi'den bir cetvel istiyordum!"
öğretmen: "Bana bak, sakn yalan sylemeye kalkma. Cetvel istemiyordun. Seni grdm. (retmen Jason'n suratnda 'seni kandryorum' anlamna gelen srtmay grd için daha da sinirlenir.) Bu davranndan bktp usandm!"
Jason: "Bu arada cetvel isteyip istemediimi nereden biliyorsunuz? Dimi'ye sorabilirsiniz." (fkeli bir şekilde kollarn kavuturur. Tm sınıf onu izliyordur.)
öğretmen: "ok akll olduunu sanyorsun deil mi? Bak sana ne diyeceim. . ." Bu noktada, Jason ar kanl ve kzgn bir şekilde sandalyesine yaslanrken ufak bir sylev başlar. nceki atmalardan can sklan öğretmen Jason'n suratnda tehditkar bir ifadeyle sandalyeye yaslann gze batan bir terbiyesizlik olarak yorumlar. Tartmay srdrp Öğrenciye meydan okur.
Teacher: "Sen ne yaptn sanyorsun, ha?"

ZLENECEK STRATEJLER
. Birincil davran ikincil davrantan ayrt edin.
Jason'n öğretmenleri onu sorunlu bir çocuk olarak anlatrken dndkleri ikincil davranlarının toplam (ondan daha ncelikli olan birincil davranlardan arl duygusal olarak daha fazla olduundan). öğretmenin sorusuna verilen "Evet" yant bile hem kula hem gz rahatsz edebilir. Konuma tonlarn, biimlerini ya da szcklerini sulamak istersek Öğrencilerin ikincil davranlarna fazla tepki gstermemiz ya da onlara odaklanmamz kanlmazdr. En azndan imdilik birincil davranlara odaklann.

. Gereksiz tartmalardan kann.
Kavgac bir Öğrenciyi dorudan kontrol edemesek de kavgalarla nasl baedebileceimizi kontrol edebiliriz. Tepki gsteren ya da savunmaya geen dzeltmeler, özellikle beden dili biraz saldrgansa, tartmay uzatr ve dikkatimizi zgn konudan uzaklatrr. enciler tartmalarn hibir zaman uysal olmayan yatlarının nnde srdrebilirler. Kendinize gvenli ama nazik olun, Öğrenciyi asl konuya yeniden ynlendirin ve tartarak, kavga ederek ya da dmanca taktiklerle ikincil davranlara esir olmayn.

. Dersten sonra karlkl grmeler planlayn.
Tartan birinin ikincil davranlarn o an için grmemezlikten gelme sizin avantajnza olsa da bu konuda bir ey yapmamanz gerektii anlamna gelmez (zellikle Öğrenci bu tr davranlar alkanlk haline getirmise). Dersten sonra karlkl grme planlayp Öğrenciye ikincil davrannn nasl gzktn ya da anlaldn ve karlkl haklarmz nasl etkilediçini anlatabilir (hatta gsterebilirsiniz). Dersten sonra karlkl grmeler hakknda daha fazla bilgi için Somurtkanlar bölümüne bakn.

UYGULAMALI STRATEJLER
Baka bir son snfta Bradley'nin devine balamadn farkettim. Yanna gidip sradan bir tarzda sordum: "Bradley, henz balamamsn sanrm. Bir sorun mu var?" Davranlarm cana yaknd. "Evet, ey, kalemim yok, nereden bulabilirim?" yantna "Sorun deil, benimkini dn alabilirsin" diye karlk verdim (ne zaman son sınıf Öğrencileriyle ders yapsam yanma kurun, tkenmez kalemler, cetveller ve silgiler alrm - sorunlar nleyici bir idare tarz). Kendi kendine bir eyler mrldanp sesini azaltp nne bakarak "Evet, ey cetvelim yok" dedi. öğretmen masasndaki malzeme kutusunu gstererek "benimkilerden birini dn alabilirsin" yantn verdim. "ey, benim kadm da yok" derken sesi olduka sinirli bir tona brnmt. Zavall çocuk! Oyununu bozuyordum. Alayc olmaya ok msaittim ama "Masamda kat da var" yantn verdim. "Daha sonra gelip nasl gittiçine bakarm" diye de ekledim. Bu son yardmsever aklamadan sonra eminim içinden kfretmitir. Ben uzaklarken ihtiyaçc olan eyleri almak zere öğretmen masasna doru gittiçini grdm. Daha sonra ders srasnda homurtular konusunda kendisini kontrol edebildii için onu takdir ettim. Terbiyeli olmak zor itir.

5. SOMURTKANLAR
Veronica ok sevilen, parlak bir beinci sınıf Öğrencisi. devlerini yapmas konusunda bir sorunu olmasa da öğretmeni onun davran sorunlar olduundan yaknyor. O snfla yaptm ilk dersimde Veronica'nn ders srasnda sürekli gezindiçini ve diğer Öğrencilerle sohbet ettiçini farkettim. Bilinli olarak bir süre bunu grmezden geldim ama sonralar onu kendi masasna dnmesi konusunda uyardm. Gzleri tavana bakarak, slk gibi bir sesle "Sadece Michelle'den silgi alyordum" dedi. Bu srada kard "ck ck" sesleri ve baka yne evirdii gzleriyle somurtkan karl tamamlanr (en sk grlen ikincil davran). Hemen hemen onu her dzeltiimde, basit anmsatmalar bile olsa, bu durum tekrar ederdi. Snfta bu tr davranlarn ounu ynlendirip gerginlii azaltmaya altm ama en sonunda baka bir eyler yaplmas gerektiçine karar verdim.

ZLENECEK STRATEJLER
. Gerekiyorsa okuldan sonra bir sohbet ayarlayn.
Bu tr ksa konumalar (etik adan kap ak olarak) Öğrencilerin davranlar asndan ders srasnda neler olduunu aydnlatmanz salamak için ok uygundur. Öğrencilere, alkanlk haline gelmi ikincil davranlarının sınıf haklar ve sorumluluklarna göre kabul edilemez olduunu anlatmamz ok nemlidir. Bu tr sohbetlerin yln başlarnda yaplmaya balamas ikna edici olmas bakmndan olduka etkili olur (ylann bann kkken ezilmesi yaklam). Bylece Öğrenciler öğretmenin her zaman belirli davranlar dersten sonra takip edecei mesajn alm olurlar.

. Davetinizin zamanlamasn iyi yapn.
öğretmenler Öğrencileriyle dersten sonra konumak isterlerse teneffs zili almadan hemen nce kalmalarn istemek daha iyi olabilir. Bylece, "Niçin?", "Neden Ben?" ya da "Ne Yaptm?" gibi gereksiz tartmalar nlemi olursunuz.

. Olumlu mesajlar vermeye aln.
kazlarmzn, dzeltmelerimizin ve gerilmi ilişkilerin onarmnn süren bir ilişkili sayesinde mmkn olabileceini unutmayalm. Olumlu bir ses tonuyla ve arkadaa konuun, parmanz sallamak gibi tehdit edici beden dilinden kann. Sylev ekmektense karlkl konumak daha iyidir.

. Sorunlu davran yanstmay nerin.
Birok Öğrenci ikincil davrannn nasl gzktnn farknda deildir. Onlar olaylar bizim gzlerimizle gremezler. öğretmenler ou zaman bu tr davranlar kaba ve otoritelerini sarsc bir davran olarak grrler. Bizim deer yarglarmza göre kaba olan ey aslnda zayf sosyal beceriler, kt alkanlklar, Öğrencinin dikkat ekme istei ya da sınıf ortamnda gcn gsterme arayndan ibarettir.
Davranlarnda neler grdmz yanstp duygularmz aklayabilirsek ve sayg ya da adil muamele grmeleri için onlar sınıf kurallarna uymaya davet edersek en azndan kabalktan ne anladmz ve byle davranlarn ilişkileri nasl zedelediçini aklam oluruz.

UYGULAMALI STRATEJLER
Teneffs zilinden hemen nce Veronica'ya dersten sonra birka dakika kalmasni syledim. ncinmi bir tonda "Niçin?" diye sordu. Bunu duymazdan gelip sınıf dar kardm. Sınıf dar karken Veronica ellerini kavuturup duvara yasland. Veronica'ya biraz nce derste bir sorun olup olmadn sordum.
Veronica: (gzleri yere bakarak bastrmaya alt bir somurtkanlkla) "Hayr."
öğretmen: "Dersten sonra kalman istediim için belki de kzgnsn ya da moralin bozuk, yle mi?"
Veronica: "Evet. Kt ne yaptm?"
öğretmen: "Masan dnmeni sylediim zaman hatrlyor musun? Ne yaptn ve ne sylediçini anmsyor musun?" Bu noktada Veronica nemsiz bir bak frlatt.
öğretmen: "Ne dediçini sana gstermemi ister misin?"
Veronica: "Efendim?"
öğretmen: "Dur sana gstereyim."
Bu noktada onun sabahki duruunu, el kol hareketlerini ve ses tonunu ban sallayyla ve kaba bakyla yanstmaya altm. Ksa bir gsterimden sonra glmseyerek solm tamamladm. Veronica gnlszce glmseyerek savunmaya geti: "Bunu her zaman yapmyorum". "Evet her zaman deil" diyerek srdrdm "ama bu davranlar ok sk yapyorsun. Ben sana bu şekilde davranmyorum Veronica. Bu şekilde konutuunda ses tonundan ve syleyi eklinden dolay saygzlk haline geliyor".
Veronica: "ey, bunu yapmak istememitim."
öğretmen: "Olabilir, sen bunu kasdetmemi olabilirsin ama senin ne sylediçin ve nasl anlald bu."
Bu durumda Öğrencilerden bazlar geliigzel bir zr ifade ederler. "Gerekten zgn hissetmiyorsun, deil mi?" trnde bir yant vermekten kann. Sayg konusundaki okul kurallarn anmsatp zr kabul edin.