"Baarszlk yapamamak deil, yapamayacan sanmaktır. Bizi dncelerimiz snrlamazsa hibir yaratk snrlayamaz."

1. Byk Dnmek:
Kaderimizin kanunu udur: Dnceler eylemlere yol aarlar. Eylemler alkanlklarn nedenidir. Alkanlklarmz bizim karakterimizi, kiiliimizi belirler. Karakterimiz ise kaderimizi rgleyen en nemli nedendir. Yaratcmz geleceimizi belirleme gcn bize vermitir. Herkes yrd yolun sonunda var olana ular. Trmandnz merdivene bakarak sonunda nereye ykseleceinizi anlayabilirsiniz. Dolaysyla byk sonuca giden yol byk dnceden başlar.
Hayat nehri Kzlrmak'tan daha kvrml, Niagara'dan daha akntl ve tehlikelidir. Niagara nehri boyunca ilerlerken, baz aknt kollarının sizi inanlmaz gzelliklerle dolu vadilere gtrdn grrsnz. Ama baz kollarn ucunda sonu lm olan elaleler vardr. Tehlikenin bana geldiçinizde artk her ey bitmi olur. Sona gelmeden nce yolunuzu deitirebilirsiniz. ou zaman ge kalm olmazsnz. Ama bir gn gelir her ey bitmi olur. Tedbir almazsanz geleceiniz yle bir lm bataklna saplanr ki yeniden dirilmek için ne bir aba gsterebilirsiniz, ne de gstereceiniz aba geleceinizi kurtarabilmek için yeterli olabilir.
Byk olduunu dndmz insanlarn ou çocukluk yllarn bizden daha ar artlarda geirdiler. Ar hastalklarla boutular, yetim kaldlar, evreleri tarafından terk edildiler. Bazlarının geri zekal olduğu dnlyordu. Al, fakirlii ektiler. Onlarn isimlerini tarihe altn harflerle yazdran srr biz neden kullanmayalm?
Anthony Robbins kk dndnde bir otel görevlisiydi. 21 yanda bir gen olduunda, aniden byk dnd ve on yılı içinde hayat hayal edebilecei kadar hzl bir ykselie geti. imdi milyonlarca insan onu örnek almaya alyor.
"Byk Dnmenin Bys" isimli kitabnda Dr. David J. Schwartz ilgin bir tespiti aktaryor. Amerika'da byk bir irketin ie alma bölümüne bavuranlarn durumu ok arpcdr. irketin ylda 10 bin dolar dedii ilere bavuranlarn says, ylda 50 bin dolar denen ilere bavuranlarn saysndan 50 ile 250 kat fazlaym. İnsanlarn ou daha ucuz ilere bavuruyorlar. Bunun anlam ak: Yola yksekten balamaya cesaret edemiyoruz.
Siz ie girmeye karar verdiçinizde hangi görevler için bavurursunuz? ou kimse "bir i olsun da ne olursa olsun" anlayndadr. Az istediçiniz için kaderiniz size az veriyorsa niçin ona ksyorsunuz? İnsanlarn ou byk ilere layk olmadklarn dnrler. Kendilerine gvenmezler. nanlr gibi deil.
Vanl bir çocuk tanrm. renim grmek için Ankara'ya geldii zaman, ehir ii otobs bileti alacak paras yoktu. yle ki eski Ankara terminalinden Demetevler semtindeki arkadalarının evine bir gece yars iki saat yryerek gitmek zorunda kalmt. O gen Anadolu'nun tertemiz ruhunu yanstyordu. Onun hakknda inanlmaz bir gelecek beklemiyordum. Kk bir tezgahn banda ticarete balayan Kayatrk imdi her ay milyarlar ynetiyor. Byk dnmeyi öğrenmeseydi, içini bu kadar bytebilir miydi? Kader herkese istemeyi bildii kadarn vermitir. Dnsenize, niçin kaderin sahibi: "Dua edin cevap vereyim." "Dua etmezseniz ne neminiz var." Diyor?

"Mutluluk, gzelliklerin içinde doanlarn deil, irkinliklerin bile gzel yanlarn kefedebilecek kadar gzellik kaifi olanlarndr." Muhammed Bozda

2. Cokunuzu Glendirin
Cokunuzu glendirmek için nerdiimiz yollardan sonuncusu konumalarnzda "glendirici" kelimeleri kullanmanzdr. Olumlu yk tayan glendirici kelimeleri her kullannzda ruhunuzun glendiçini grrsnz. Dinleyen herkes gl kelimelerinizin etkisiyle sizde sihirli bir g olduunu sanr.
Glendirici kelimeleri kullandka manevi gcnzn, zgveninizin, cokunuzun arttn greceksiniz. Bu kelimeler, onlar her tekrar ediçinizde sizi daha gl ve etkileyici gsterecek. Dahas mknats gibi bir ekicilie sahip olacaksnz.(Glendirici kelimelerin alt izilmitir)
Baar için dayanma gcne, cesarete ve zgvene ihtiyaçcmz var. Kk bir engel karsnda hemen mitsizlie kaplan, kendini aresiz hisseden bir insann durumu ok acdr. Oysa byk kelimeler hayatmz aniden deitirebiliyor. yle ki en zayf olduunuz anda glendirici kelimeleri be dakika tekrar ederseniz tm duygularnz deitirebilirsiniz. Zihniniz, duruunuz, yz hatlarnz deiir(Zayflatc kelimelerin alt izilmitir)
Byk ve glendirici kelimeler arasından en nemlilerini size aktarmak istiyoruz. Bu kelimeleri ve bunlarn e anlamllarn sk sk kullann. Kendinizi ve yaptklarnz bu kelimelerle tanmlayn. lgnca tanmlayn:
Enerji yk en fazla olan glendirici kelimeler:
"Byk, farkl, imdi, hzl, frsat, harika, bedava, kazanl, yeni, kolay, heyecan verici, kesin, canl, gzel, temiz, ilgin, muhteem".
Dier glendirici kelimelerden baz rnekler:
Sr, baar, zafer, yapmak, cesaret, nem, sevgi, sayg, bar, oyun, glmek, yardm, vermek, ykselmek, elenmek, sevinmek, comak, kahramanlk, eref, drstlk, tazelik...
Bu kelimelerin her birinin e anlamls olan onlarca kelime bulabilirsiniz. Byk kelimeleri dierlerinden ayrmal ve onlar her frsatta yzlerce kez tekrar etmeliyiz.
E anlam asndan size bir örnek vermek istiyorum. "Byk" kelimesinin yaklak e anlamllar arasında "Heybetli, kocaman, koskoca, apl, cesametli, devasa, muazzam, arpc, azametli, ihtiaml, muhteem, ahane, hametli, grkemli, gz kamatrc, gz alc, yce..." gibi kelimeler yer alr.
Bu kelimeleri kullanarak kendinizi tanmladnzda neler hissetmeye baladnz, gcnzn nasl devletiçini greceksiniz: sterseniz bunu hemen imdi yapn ve nasl kudretli bir padiaha dntnz grn:
"Kendimi muhteem hissediyorum. nanlmaz harikalkta iler baardm. Ben son derece glym. Son derece baarlym. Harika bir insanm. Baarmak ok kolay. Ne kadar zevkli iler yapmm! imdi mkemmelleiyorum. Azamet ve heyecan kuatyor beni. Gcn ruhumda dolatn gryorum."
Bu szleri, bunlara benzer cmleleri kendiniz hakknda yzlerce kez tekrar edin. Kanatlanp umaya baladnz greceksiniz. "Hayr yalan sylyorsunuz" diyecek size evreniz. Ruhunuzun derinlerine fsldayan eytandan ayn olumsuz telkinleri iiteceksiniz. İnsanlar kendi yalanlarının kurban oldular. Yllarca kendimize yalanlar syledik. Gsz olduumuzu, bahtsz ve baarsz olduumuzu syledik. imdi sylediimiz bu yalanlarn esareti altnda inliyoruz. Ne olurdu birileri çocukken bize bizi uuracak yalanlar nasl syleyeceimizi retseydi.
"Sevinten couyorum" derseniz yalan m sylemi olursunuz? Eer bu sz sylemeye devam ederseniz idam sehpasnda bile sevinten coarsnz. Eer "skntdan iimi kemiriyorum" demekte srar ederseniz padiah koltuunda lm acs yaarsnz. Tekrar ediyorum. Kendi yalanlarmzn kurbanyz. nandnz tek doru vardr. O da mutlak olan doru deil, kendimize srarla sylediimizdir. Hangi yalan kendinize srarla sylerseniz tm ruhunuz ona inanacaktr. Alt bilinciniz neyin doru, neyin yanl olduunu bilmez. Sadece ona en ok sylediçinizi doru kabul eder. Bizim tek dorumuz kendimize srarla sylemeye devam ettiimizdir.
Kendinize krk gn deli olduunuzu sylerseniz gerekten deli olursunuz. Krk gn akll olduunuzu sylerseniz gerekten akll olursunuz. Ona ne olmak istediçinizi syleyin. Beyniniz olmak istediçiniz gibi olmakta zorluk ekmeyecektir. Her renge girebiliriz, her farkll ustalkla baarabiliriz.
Kullandmz aktif kelimeler evremizin kulland kelimelerden inanlmaz derecede etkilenir. oumuz içinde yaadmz evrenin kopyacs oluruz. Trabzon'da "da", Eskiehir'de "gali", Diyarbakr'da "lo" seslerinden kurtulamadmz gibi, evremizdeki insanlarn kulland kelimelerden de kurtulamayz. ki kelimeden ibaret olan isminizin anlamnn bile karakterinizi deitirebildiçini bildiçiniz halde kullandnz kelimeleri ayklamay ihmal eder misiniz?
uras gerek: Sanatla ilgilenen insanlarla sanat konusunda, bilimle ilgilenenlerle bilimsel alanda konuursunuz. Konutuunuz alan, zerinde dndnz alana dnr. fkeli insanlarn yannda fke kelimelerini duyduka onlar kullanr hale gelirsiniz. Bu kelimeler kendilerine balanan anlamlar bilincinize arr. Bu arma ilemi tekrar ettike, artk otomatikleir ve fkeyi bizzat yaayan ve yaatan insanlar oluruz.
Szn ettiimiz gerekten emin olmak istiyorsanz farkl kltrlerden insanlarn konumalar ve duygular arasındaki ilişkileri inceleyebilirsiniz. Ortak dili kullananlar arasındaki duygu ve tutum benzerliçini fark edeceksiniz.

"Beyninize ne yapmak istediçinizi sylemezseniz, nasl yapabileceinizi sizin için kendiliçinden aratrp size syleyemeyecektir." Muhammed Bozda

3. Hedef Belirlemek
Baar ayn ynde sonuna kadar gitmektir. "Nereye gideceini bilen kiiye yol vermek için dnya bir yana ekilir." Hangi ynde nereye kadar gidiyoruz? Tam olarak ne istediçinizi bilirseniz, evrenizdeki gler size nasl yardmc olacaklarn bilirler. Zihninize ne yapmak istediçinizi sylerseniz onu yapmak için alr.
"Nereye gideceini bilmeyen gemiye hi bir rzgar fayda vermez." sz hedefsizliçin gerek sonucunu ortaya koyuyor. Ne yapmak istediçinizi bilmiyorsunuz, ama evrenizde binlerce frsat rzgar uumaya devam ediyor. Hedefiniz yoksa frsatlar nasl kullanacanz, yelkenlerinizi ne şekilde ayarlayacanz bilemezsiniz.
Kendilerini baarszla mahkum edenler hedefi, zihinde dolap duran hayallerle kartrrlar. steklerin, dileklerin hedef olduunu sanrlar. Sonuta hedefsizliklerini deil de talihsizliklerini sularlar. Onlara, isteseler neler yapabileceklerini syleseniz, inandramazsnz. Byk iler baaranlarn, bunu sadece hedeflerine borlu olduklar konusunda ikna olmazlar.
Her baar, sahibinin bizzat kendisinin rettii bir aheserdir. Bakasnn rettii eseri satn alabilirsiniz, ancak kendi baarnz satn alamazsnz. Uzun bir yolculua ktmzda mutlaka dikkate almamz gereken bir gerek var: ncesinde ac tattrmayan sonrasnda zevk tattramaz. Hamuruna aln teri damlamayan bir bina gsteremezsiniz. Alamamsanz glemeyeceksiniz. Uykularnz hi kamamsa, huzurlu uykulara kavuamayacaksnz. Denizlerin derinlerindeki inciye ulamak istiyorsanz, derinliklerde dolamay ve ahtapotla yzlemeyi gze almalsnz. Merak etmeyin, baaranlara zarar vermeyen aclar size de zarar vermeyecektir. Hedef belirleyebilmek için uykusuz kalmanz gerekiyorsa bunu gze aln.
Hedef sahibi olduunuzda tm duruunuz ona hizmet edecektir. Geen tm saniyelerinizde zihniniz hedef zerinde dnecek, konumalarnz, ilginizi ve reniminizi hedefiniz belirleyecektir. Bylece dikilen bir aacn beslenerek bymesi gibi, hedeflerle dolu bir zihinde yaatlan arzular iten ie ina olmaya ve yeermeye devam edecektir. Hedefsiz insan kkleri kesilmi aa gibidir, yeermez. Kkleriniz canl m? Her gece uyumadan nce, sulanmak isteyen byk bir hedef kendisini size hatrlatyor mu?
Hedef zerinde alrken dikkat etmemiz gereken belli kurallar vardr. Bu kurallar sistemli şekilde uygulayabildiimiz lde hedefimiz elimize verilecektir.

"Hi kimse bir eyi elde edebileceine inanmad sürece onu elde etmeye hazr deildir. Ne kadar hazr olduunuzu ne kadar arzuladnz belirler." Muhammed Bozda

4. Arzu Gelitirme
Baarmak retmektir. retmiyorsanz baarl olamazsnz. Her baarnn içinde, var olmann ayr bir hikayesi yer alr. Tm baarlarn ortak bir zellii, ilerinde gl arzu barndrmalardr. Baar bykse ona yol aan arzu da byktr. Ne kadar baarlysanz o kadar arzulusunuz. Kainat yaratan arzu en byk arzuydu. Kk arzuyla bir mektup, byk arzuyla bir kitap yazarsnz.
Bugnnz gemiteki arzularnzn eseridir, geleceinizi de bugnk arzularnz belirleyecek.Kaderinizi baka hibir ey deil arzularnz yani dualarnz belirler. Yaptklarnz, yapmadklarnz; yapacaklarnz ve yapmayacaklarnz yani her eyiniz, yani tm kendiniz arzularnza bal. reteceiniz her ey ne istediçinize, nasl ve ne kadar istediçinize veya istemediçinize baldr.
Herkeste var olan sradan arzulardan sz etmiyorum. stemekten, dilemekten, basite mit etmekten sz etmiyorum. zgnm: Szn ettiim arzuyu ifade edecek baka bir kelime de bulamyorum. Burada herkesin bildii arzudan deil, ok az insann bildii arzudan sz ediyorum.
Kainattaki tm g ilişkileri arzu kanuna dayanr. Arzu, manevi gcn doduu kaynaktr. Ne kadar ok arzuya sahip olursanz o kadar gl olursunuz. Yani arzu ne kadar iddetli ise sonu o kadar gldr. Bir Batl dnr yle der: "Duygularnzn iddetini bilseydim gelecekte atacanz admlarn bykln syleyebilirdim." Arzu duygudur ve tm duygular arzu duygusunda birleirler. Arzu, yerine göre sevgi olur, yerine göre nefret olur. Tm duygular arzulamakla arzulamamak arasındaki izgi zerinde dizilirler.
Edison ok istemeseydi elektrii bulmak urunda yzlerce defa bkmadan deney yapabilir miydi? Kolomb ok istemeseydi aylar süren Amerika yolculuuna dayanabilir miydi? Gemisinde defalarca isyanlar kt. Tayfalarının ou ld. Yldrc okyanus dalgalaryla boutu. ok arzulamasayd o zorluklara dayanmaya devam edebilir miydi? O insanlarn arzular ok glyd. Ne kadar gl olacanz ne kadar iddetli istediçiniz belirler.
Zor sanlan baar aslnda ummadmz derecede kolaydr. Baaranlarla baarmayanlar arasında harcadklar abalar asndan neredeyse hi fark yoktur. Oysa onlarn dalar ile talar kadar birbirlerinden farkl olduklarn sanrz. Bir cmleyi yazmakla, yazmamak arasındaki fark ok kktr. Bir sigaray imekle imemek arasındaki fark ok kktr. Ama bu iki kk eylemin sonular arasında korkun farklar olduunu gryoruz. Cmleyi yazarsanz kitap yazarsnz. Sigaray ierseniz mrnz ksaltrsnz. Bu kk fark bize byk bir frsat veriyor. Bu sayede biz de tm baarl insanlar gibi baary yakalayabiliriz. Ba dndrc bir baarya imza atabilmek için ba dndrc iler yapmak zorunda deiliz. Byk i yapmak ok i yapmaktan ziyade farkl i yapmaktır.
Bizi uras yanltyor: yapmann iki boyutu vardr: Biri miktar, dieri ierik. Hibir milyarder i adam fakir kyl dede kadar yorucu almaz. ok alt halde fakir, az alt halde zengin olan insanlarn srrn, ne kadar yaptklarnda deil ne yaptklarnda arayn. Baar ok almay gerektirir belki ama farkl almay gerektirir.
Okyanusun yapsn bir damla suyun yapsndan farkl gryoruz. Oysa okyanus su damlalarının birikmesinin sonucudur. Bir damla suyu ok kmsyoruz. Oysa yumuack su srarla damladnda talar deliyor; biriktiçinde gemileri yzdryor; sel olduunda ehirleri yerle bir ediyor. Maaralardaki heyecan verici salkt ve dikitler damlayan su zerreciklerinin birikiminin sonucudur. Tm bykler kklerin birlemesiyle olumutur.
Btn abalarnz arzu ile atelersiniz. Arzu damlalar biriktike arzu okyanusunu oluturur. Sistem yle iler: Ne kadar arzularsanz o kadar enerjiyi, o kadar gc, o kadar emei amacnz urunda feda etmeye hazr olursunuz. Hatta en st dzeyde, her eyinizi en ok istediçiniz hedefe feda edersiniz. Hedefinizi ylesine arzularsnz ki ona adanrsnz. Anthony Robbins bunu yapmt. Fakirlikten kurtulmaya ve baarl olmaya adanmt. iddetli istek, basit bir mit, basit bir dilek deildir. O kadar byr ki yerine hibir ey geemez. Onu ylesine arzularsnz ki onu elde etmeye alrken alk hissetmezsiniz, aklnza elence gelmez, uykularnz kaar. Ryalarnzda onu grrsnz.
Endls Medeniyetinin ilk kahraman Tark Bin Ziyad, ordularyla spanya topraklarna ayak basmt. Karaya ayak bastktan sonra okyanustaki tm gemileri yakt. Askerler tepelerden geriye baktklarnda ykselen dumanlar grdler. Ya malup olup leceklerdi ya da galip geleceklerdi. Kendilerini geri gtrecek gemileri yoktu artk; baka bir alternatifleri yoktu. Sonunda kazanan onlar oldular. Baarmak isteyen tm gemilerini yakmal ve girdii yolu geriye dn imkansz hale getirmelidir. O zaman alev alev yanan bir arzu doar. Yakc arzularnz yoksa diğer gemileri yok edemezsiniz.
Eer bir arzunuzu ryalarnzda grmeye balamsanz kaderiniz yazlmtr. Ryalarnz gerek olacaktr. Bu gerei defalarca yaadm; pek ok insann hayat hikayesinde grdm. Elias Howe diki makinesinin eksik parasn ryasnda kefetmiti. Orhan Gencebay'n nasl 1000 besteyi hayatna sdrdna inanamazsnz. Onu 1998 ylnn Aralk aynda Kanal 7'de Ahmet Hakan'n sunduu "skele-Sancak" programnda dinledim. Gencebay iki parasn ryasnda bestelediçini syledi. O doru sylyordu; nk beste yapmak onun en byk arzusu haline gelmiti.
,
"zerinden koarak getiçiniz vadide, gzel kokularn gizleyen iekler dikkatinizi ekmeyecektir."

"Kanatlarnz iyi bildiçiniz belli bir ynde rpmyorsanz, içine vcudunuzu terk ettiçiniz hayat rzgar sizi mutlu olacanz bir vadiye tayamayacaktr." Muhammed Bozda

5. Yntem Belirlemek
Nasl yaplabileceini bilseydiniz okuduunuz kitab yazabilirdiniz. "Nasl?" sorusuna cevap verseydiniz mevcut arzularnz sizi oktan kendilerine kavuturmu olurdu. Yntemini kefetmediçiniz i, alsa yapamayacanz itir.
Yntem belirlerken farkl alan zerinde alacaksnz: Yeterli bilgi toplamak, hedefi kesinletirmek ve hedefi planlamak. Yeterince bilginiz yoksa nasl yapacanz bilmeyeceksiniz. Hedefiniz kesin deilse tam olarak onu yapamayacaksnz. Belirsiz hedefler arasında dolap duracaksnz. Hedefinizi planlamamsanz merdiveni adm adm kamazsnz. Gittiçiniz yolu kontrol edemezsiniz. Bir adm ihmal etmek tm admlarn boa kmasna neden olur. Binanzn direkleri ne kadar gl olursa olsun, temel zayfsa binanz kmeye mahkumdur.
u sorulara cevap arayn: Niçin berber dkkannda alan raklar bir süre sonra kendi berber dkkanlarn ayorlar? Niçin lokantaclarn hemen hepsi daha nce baka bir lokantada rak olarak almlard? Niçin tm ustalar yanlarnda altklar ustalarn mesleklerini setiler? nk raklar nasl yapacaklarn ustalardan grerek, onlar izleyerek rendiler.
imdi farkl frsatlarmz var. Artk nasl yaplacan öğrenmenin raklktan baka yollar vardr. Ben bu kitab yazabilmek için bir yazarn yannda on yılı boyunca raklk yapmak zorunda kalmadm. Evimde elektrikli aletler bozulduunda onlar tamir etmeyi bana zel bir kurs retmedi. Hatta ok iyi kullandma inandm bilgisayar bakalarının szl anlatmndan veya uygulamalarndan öğrenmedim.
Tam olarak gerekletirmek istediçiniz hedef zerinde bilgi toplamay alkanlk haline getirmelisiniz. Hedefinizi ne kadar arzuluyorsanz, onunla ilgili bilgileri de o kadar zevkle reneceksiniz. öğrenmeyi zevkli klan rendiklerinizin arzularnzla ilişkili olmasdr. stemediçiniz konularda öğrenmeye abalamak cannz skacaktr. Size sevmediçiniz konular yettii kadar, ama hedefinizle ilgili konular amansz bir abayla öğrenmenizi neriyorum.
Bir kitapta neyi öğrenmek istiyorsanz onu reneceksiniz. Elinizdeki kitapta yazarn dikkatinizi ekmek için kelimeler zerinde ne gibi oyunlar oynadn araştırmamsanz bunu öğrenmeyeceksiniz.
Kesin hedefin gerekleme ihtimali bulank hedefe göre en az yz defa daha fazladr. Kesin olmayan hedef, urundaki binlerce saatlik emei boa karr. oumuzun baaramama nedeni hedefsizliimiz deil, ama hedefimizin bulankldr. Kesinlik: Tam olarak neyi, tam olarak nasl, tam olarak nerede, tam olarak ne zaman ve tam olarak ne kadar yapmak istiyorsunuz? lerinde bu sorulara cevap bulmadnz hedefler urunda bouna mrnz tketir misiniz?
Bir insan zengin olmak ister. Basite "zengin veya milyarder olmak istiyorum" der. Zihninizde rasgele dolaan bir hedefin çocuka bir hayalden hi fark yoktur. İnsann, nasl yaplabileceini araştırmad bir hedefi istemeye devam etmesi, onu hedeflemesi anlamna gelmez.


"Baarszlk yapamamak deil, yapamayacan sanmaktır. Bizi dncelerimiz snrlamazsa hibir yaratk snrlayamaz." Muhammed Bozda

6. Cesur Olmak
İnsanlar kendilerini uydurma korkularn esaretine terk ettiklerini kabul etmek istemiyorlar.Kendimize gvenimizi kendi ellerimizle kaybediyoruz. nanlmaz derecede utanga kiilikler geliştiriyoruz. Yaplan bir araştırma Amerikan toplumunun %40'nn ak veya gizli utanga olduunu ortaya koymutur. Biz ne yazk ki onlardan ok daha utanga yayoruz.
Eer cesaretli olduunuzu dnyorsanz u sorulara cevap vermeye aln: Hemen imdi elinize telefonu alp cumhurbakanna telefon edebilir misiniz? Ona "Sayn cumhurbakan, millete daha fazla sayg istiyoruz." diyebilir misiniz? Diyebilirseniz bunu hemen deneyin. Kendisinin ev telefonu, 1989 ylna kadar benim ajandamda vard. Ama bir defa cesaret ederek ona telefon edemedim. Kalabalk bir gurupla 1987 yılında onu evinde ziyaret ettik. Sohbet srasnda telefonu ald, ahizeyi kaldrd, birka defa "Gzlerinden perim" dedi, ahizeyi kapatt ve bize yle dedi: "Bir vatanda... Benim sesimi zlemi, duymak için aram." Sradan bir vatandan gsterdii cesareti anlayabiliyor musunuz?
Amerikann New York, Washington D.C., Bostan gibi ehirlerinde dolatm. Sokaklarda en ok duyduum iki sz hala kulaklarmda nlyor: "zr dilerim-excuse me" ve "merhaba-hi." Otobste birisi yannza oturmak durumunda kaldnda nce mutlaka "merhaba" diyor. Durakta bekliyorsanz, yannza gelen "merhaba" diyor. Asansrde iseniz, ktnz bir baka katta asansüre binen herhangi birisi size "merhaba" diyor. Yolda yrrken bir şekilde gz gze geldiçiniz herkes size scak bir tebessmle "hi" diyor. İnsanlarn kendilerine bu denli gvenmelerinin beni ok etkilediçini sylemeliyim. Bu cesarete ihtiyaçcmz var.
zmir'in demi ilesinde yaayan son derece saygn bir eski milletvekili tanrm: Mehmet zkan. Her gn akama kadar yzlerce insann kiisel sorununu zmeye alrd. Bir gn bana bir mektup gsterdi. Anadolu'nun bir kynden ilkokul eğitimi alm kyl bir vatanda yazmt mektubu ve ona milletin derdini dile getirdii için teekkr ediyor, daha fazla hizmet için tevik ediyordu. "te bana gelen en byk mektup bu oldu." Dedi. Sylenmeye sra geldiçinde en iyisini biz biliyoruz: Ama niçin bu kyl amcann cesaretiyle sylemiyoruz? Sylenmek korkuyu, sylemek cesareti arttrr.
19 uncu Yasama Dneminde T.B.M.M. Adalet komisyonu bakanna Avusturyal bir di hekiminden ngilizce bir mektup gelmiti. Mektupta bakandan -zr dilerim- "Trkiye'deki homoseksellerin haklarn dzenleyen bir kanunu ne zaman karmay dndkleri soruluyordu. Bu konuda daha sonra Meclis Araştırma Servisinde yaplan incelemenin nedeni belki de bu mektuptu. Cesaretiniz varsa izlerinizi uzaklara tarsnz.
Var olmamz cesaretimize bal. Cesaretiniz varsa herkes sizin var olduunuzu bilir. Sizi insanlarn dnyasna sadece cesaretiniz tar. Cesaretiniz yoksa kendi i dnyanza hapis olmaya mahkumsunuz.
Katldnz bir toplantda aklnzda kimlerin kalacana dikkat edin: Krsde konuanlar. Sonra da kalabalk arasında ayaa kalkp yksek sesle soru soranlar. zerinden koarak getiçiniz vadide, kokularn gizleyen iekler dikkatinizi ekmeyecektir. Korku içinizdeki gzellikleri karadelikler gibi yutar, yok eder.
Cesaret gsterebilenler risk stlenmeye hazr olanlardr. uras kesin: Risk ve sorumluluk stlenmeyen hi kimse baarl olamamtr. Alkn olduunuz hayat size risksiz gelebilir. Aslnda rahatlk ierisinde daha byk riskler vardr. ou insan sinein srmasndan kaarken akreplere yem olur. Bizde "yamurdan kaarken doluya tutulmak" szyle kast edilen budur. Deimekten korkuyorsanz riskten kayorsunuz. Deimezseniz gelişmezsiniz. Yanl yapma riskini gze alamazsanz doru yapma cesaretini gsteremezsiniz.
Kabul edelim: Gerektii gibi bir cesarete sahip deiliz. Kolaylkla kendimizi krsye tayamyoruz. nanmyorsanz kendinizi test edin: Bir televizyonda veya radyoda canl yayna telefonla katlmay deneyin. iddetli heyecan duyduunuzu greceksiniz. ou insan yaayaca sinir gerginlii nedeniyle telefon edemez. Cumhurbakanna telefon etmeyi deneyin. Katldnz bir seminerde ayaa kalkp soru sormay deneyin. Kalabalk bir insan topluluu karsna geip mesaj vermeye kalkn. inizdeki kalplarn sizi nasl engellediçini greceksiniz. Cesaretli insanlara her zaman hayran kaldm. Cesurlarn cesaretine ben sahip olsaydm, cesaretin nemini hayatmda ok daha erken kavrasaydm, elinizdeki bu kitab yllar nce okuyacaktnz.
"Boynunuzu vurmak için kl kaldrlmasndan yarm saat sonra kendinizi savunmak ne ise, imdi yaplmas gereken ii yarm saat ertelemek odur." Muhammed Bozda

7. Hemen Yapmak
Bir ii, karnza kt anda yapmaya balamak, onun %90'n yapm olmaktır.nk hemen yapmaya balamadnz i uzun süre ertelendiçinde en az on kat bym olacaktr.
Hemen yapan, bulunduu an içinde yaplabilecek olan bir i arar. Bu sayede gl birer gzlemci olur. Ankara'da bir ay boyunca Hzl ve Etkin Okuma seminerlerine katlan Öğrenci arkadalara, bulunduklar salonun duvarlarnda ka tane tablo asl olduunu sordum. Alt tane tablodan kimi n, kimi drdn fark edebilmiti. Bir ay boyunca oturduumuz salonun duvarlarndaki resimleri fark edememek ne demektir? Kaderimiz harika frsatlar her gn evremizde uuturuyor. Onlardan hi olmazsa birini kefedebilmek dikkatli olmamz sayesinde mmkn. Dikkatli olan insan yapacak hibir ii kalmadnda, Bar Mano gibi duvarlarndaki tablolarn tozlarn alr, resimlerin yerlerini deitirir. Zihnimiz kularn bedenleri gibi hareketli olmaldr.
Bir Batl ne gzel sylemi "Deimek istiyorsan niçin hemen imdi balamyorsun?" Sevgili bir dostuma geleceiyle ilgili projelerini sordum. Byk dnceleri, planlar vard; yazmay dnd kitabn harika bir konusu vard. Ne zaman balayacan sordum, drt yılı sonra, yani mastr almasn bitirdikten sonra balayacan syledi. "Niçin hemen imdi balamyorsun?" dedim. Hi bir hakl gerekesi yoktu. Rahat olmay m bekliyordu? Mastr bittikten sonra doktora kacakt karsna. Doktora bittikten sonra kaderi yeni bir i karacakt. "Kitabn niçin hemen imdi yazmaya balamyorsun?" niversiteyi bitirirsen askerlikle, o bitince i arayyla, ardndan evlilikle, ardndan çocuklarla megul olacaksn. Hemen yapmayann msait bir zaman bulmas imkanszdr.
ni klarla dolu bir hayatta yaadmz biliyoruz. Boutuumuz sorunlarn bitecei bir gn bekleyerek mrmz tketirsek hibir sorunu zemeyiz. ok ilgin: Aclarmzdan kurtulacamz gn bekliyoruz, ama beklemekle hibir eyin deimeyeceini de biliyoruz.
Cannza kast eden bir tehlike geldiçinde sinir sisteminiz hemen harekete geer ve annda vcudunuzu savunur. Eliniz yanllkta atee temas etse, ayanza diken batsa otonom sinir sisteminiz hemen tedbirini alacaktr. Vcudunuz dnde hemen titremeye ve s reterek sisteminizi korumaya alr. Ar scakta darya verdii ter svsyla sy darya vermeye alr. Tabiattaki tm sistemler bir görevi tam yaplmas gerektii anda yaparken biz niçin erteliyoruz?
Geciken i maddi kayplara uramanza neden olur. u rnee bakn: Evimin su faturasn demeyi geciktirdim. Son deme gnne gelmitim ki nemli bir baka iim kt, deyemedim. Bazen da son gn geldiçini unutursunuz. Nasl olsa cezal konuma girmitim. Ne zaman olsa derim dedim. Aylar geti, borcumu unuttum.
Bir akam evime geldiimde su sayacm sklmt. Yeniden balanmas için Ulus semtindeki ASK Genel Müdürlüğüne gidip borcumu demem gerekiyordu. Borcun kendisini, onun be katna ulaan ceza faizini ve bu arada ama-kapama parasn demek zorunda kaldm. On liralk bor 50 liraya kmt. Eer ertelemeseydim yaptm byk masraflardan kurtulacaktm. Uradm zarar bir yana, susuz kalmtm. Ertelenenin yk artmyor mu?
Mutfamdaki musluklar bozulmutu. Sadece iki tane conta alp yeniden takmam gerekiyordu. En fazla yarm saatimi alacak bu ii geciktirdim. Bir yılı içinde bu ihmalim yznden yaptm hesaplamaya göre 20 ton suyu gereksiz yere kaybettim. Bu hikayeler sizin banzdan da gemedi mi?
lerini, gndemlerine girer girmez yapanlar mrlerini kazanrlar. Ertelenen i daha uzun zaman igal eder. Yarm saatte bitirebileceiniz ii ertelediçinizde ona yarm gnnz vermeye mahkum olursunuz. denmeyen borcun faizle bymesi gibi, yaplmayan i de byr, altnda ezilirsiniz. Zamannda yapıldında ise kazanlan kocaman bir mrdr.

"Zihinlerini lm gemite ve domam gelecekte yaatanlar, imdiki zamanda yaamaya mahkum olan bedenlerini ldrrler. Beden giderse beyni de beraberinde gtrr." Muhammed Bozda

8. imdiki Zamanda Yaşamak
u anda ne yapyorsunuz: u anda boutuunuz sorun nedir? u anda hangi fikrin temellerini atyorsunuz? u anda zihninizde ayrntsn belirlemeye altnz projeniz nedir? nemli olan bu sorulara verebilecek cevaplar bulmanzdr. Gemite ve gelecekte yaamay srdrmek hayat pe atmaktan farkszdr.
Tabiatn tm varl u anda içinde bulunduu durumdur: Gemi yok olmutur.Yz yılı nceki ormanlar imdi yoktur artk. Yz yılı sonra sokaklarn nasl bir ekil alacan da bilmiyoruz.
Varlk gemiten gelecee uzanan uzun bir yol zerinde seyreder. Bu yol zerinde canl ve cansz varlklar gzkr, arz- endam ederler; sonra kaybolurlar. Her varla bu uzun yolda biilen bir hayat süresi vardr. Dnya drt milyon yldan fazla bir süredir var. Bu ak ierisinde bir ekirge varla koar; bir mevsim boyunca en iyi namelerini sunar tabiata, sonra gp gider. Yakamozlar gibidir hayat. Zaman hzlandrsaydk, gelenlerin gidiçinin su zerinde parlayan k yansmalar kadar hzl olduunu anlardk. Varla k o andr. Damlada parlayan k gibi, kainatta bir an grnp kaybolacanz hayal edin. Ne yapardnz? O saniyecik ierisinde tm kinat tanmak, her eyi tam o anda yaamak istemez miydiniz?
Aslnda ne kadar yaarsa yaasn, her ey bylesine bir rpda kar hayata ve sonra kaybolur. İnsann yaratln dnn: Bir hcre yaratlr. Bir saniye geer, yok olur, blnr; yerine iki tane hcre yaratlr. Yok olan bir hcre var olan iki hcrenin ekirdei olmutur. Baz bakteriler de bir saniye yaayp, yerlerine yenilerini brakarak ayrlrlar bu hayattan. Tm varlk ayn süreci yaar. Bitki lr, yeni mevsimde yavrularna kaynaklk yapacak tohumlarn brakr. Bir rmcek lr, bedeni onun yerine gnderilen yzlerce yavrusuna besin olur. İnsan ayrlr yeryznden, bedeni bir iein vcudunda dirilir. Ruh byk dirili gnnde, yeni bedeninin ekirdei olmak için ebedi alemin alaca drt mevsimi bekler.
Hepimizin hayat bir diğer hayatla karlatrldnda bir parlday kadar ksadr. Bazen bulutlarn hareketleri filme alınır. Film hzl gsterildiçinde, bulutlarn uutuunu grrsnz. Bazen iein al filme alınır. Film hzlandrldnda yaprann sratle aldn, rengini, kokusunu ve gzelliçini aleme gsterdikten hemen sonra kaybolduunu grrsnz. Her ey imdiyi yaar. Eer dnyann hayatn batan sona izleyebilseydik, insanlarn k hznda dnyaya geldiklerini, ayn hzda mezara kotuklarn grecektik. Bulutlar aniden ufku kaplar, aniden Gne kar perde altndan. Karanlk bir kordon altnda kalrz Gne gizlenince; sonra gecikmeden ufkumuz aydnlanr. Hayat byledir.
Ama biz ba ve sonu olmayan bir hayatta yaadmz sanyoruz: Sanki sonsuz gemiten, sonsuz gelecee uzanan bir izgide sonsuza dek var olacaz. Bu byk bir yanlgdr. Dnyann faniliçini bize unutturan nedir o zaman? Ruhumuz. İnsan ruhu sonsuz imdi için yaratlmtr. Zaman dediimiz ey madde için geerlidir. Maddenin st ste, art arda yaratlmas, film karelerinin ardk srada gsterilmesi gibi bir eydir. Film seyrederken zaman yaarsnz. Hayat da bir film gibi birbirini takip eden boyutlu karelerden oluur. Maddeye zaman boyutu kazandran Yaratcnn ona kazandrd harekettir. Hareket ve deiim olmasayd zaman olmazd.
Ruhun deimez olduunu biliyorsunuz. Ruhunuz nasl yaratlmsa sonuna kadar yle olacaktr. nk ruh farkl cisimlerin bir araya getirilmesinin rn deildir. Vcudumuz 700 trilyon hcreden yaratlmtr. Dolaysyla hcreler deiir, gidip gelirler. Ama ruh deimez. O tek bir varlktr, ne ekil, ne boyut ne de kapsam deitirir. Bu yzden ruhun zaman yoktur. O hep sonsuz imdide yaar; nk o sonsuz imdinin yaanaca ahiret için yaratld. Sonsuz hayat için, lmszlk için yaratld. Ruhun bu zelliçini ktye kullandmzda kaybeden biz oluyoruz.
Ruh mekan ve zaman aabilir. Bu sayede bir kafesten kurtuluruz. Ruh sayesinde hayalen Gnee, gezegenlere gideriz. Onun sayesinde eski mekanlarmzda dolar; doduumuz soka, ziyaret ettiimiz illeri grrz. Ruh sayesinde, sevdiimiz insanlar annda kalbimizdeki yerlerini alrlar.
Ruh bizi zamann ve mekann dna tar. Yllar ncesindeki l gemie gider, ahirete gm dostlarmz hatrlarz. Gelecee gider, yllar sonra yaayacaklarmz tahmin edebiliriz. Bedenimiz hapishane gibi bir dnyadadr. u anda oturduunuz yer, içinde hapis olduunuz yerdir. Eer ruhunuz bamsz olsayd- cennette olaca gibi- istediçiniz ovalarda uabilirdiniz. Duvarlar engel olamazd size. Kar, yamur engel olamazd.
Ancak ruhumuzun bu yksek zelliçini genellikle ktye kullanyoruz. lmszlk ruha ait olduğu halde onun bedene de ait olduunu sanmak bedeni yoklua mahkum eder. nk an yaamayan beden an ldren bedendir. u an bedeninizin var olduğu tek andr. u anda bir ey yapmyorsanz bedensel varlnz pe atyorsunuz. u anda bedeniniz ne yapyor? nemli olan, u anda bedeninizin yaptna ruhunuzun veya zihninizin destek olmasdr. Yaptnzn bir amaca hizmet etmesidir. Hareketi duran madde yok olduğu gibi, almayan beden de yoklua mahkum olur. Benzer cinslerin sonu benzer olacaktr.


"Bahane bulanlar, uyuturucu kullananlar gibi dertlerini unutmaya deil; başlarn topraa gizleyen devekular gibi kendilerini kandrmaya alyorlar." Muhammed Bozda

9. Bahanelerden Kurtulmak
Baarl insan her trl engele ramen almaya devam edendir. lerlemenin durdurulduu yer, engellerin bahaneye dnt yerdir.
Bir insann kendisine yapabilecei en byk ktlk karlat zorluklara teslim olmasdr. Dnya kar ve tipi ile karlamak zorunda kalmad bir k yaamamtr. Hayat engellerle doludur ve kim olursa olsun, tm insanlar bir gn mutlaka o engellerle yzleeceklerdir. Zengin veya fakir, mehur veya unutulmu bir insan olsun herkes, hayat yolunda ayn geit vermez dalarla yzleecektir.
Bazlar hayatn dalaryla erken yalarda yzleirler. Onlar erken yalarnda yukarlara baktklarnda zengin ailelerin çocuklarının kendilerini getiklerini dnr, kaderlerinin kendilerine adaletsiz davrandn sanrlar. Ama yllar geer; ktklar zirveden aaya bakarlar. Bir zamanlar ok yukarda grdkleri insanlarn kk tepeleri bile aamaylarna hayret ederler.
Baarnn gerektirdii creti demekten korktuumuzda harika bahaneler buluruz: "Ben yapamadm, nk ok hakl nedenlerim vard. Eer bana frsat verilseydi neler yapacaktm. Ne byk ileri baaracaktm." Deriz. Size frsat verilmedi mi? Karncann baardn bile baaramayan insanlar vardr. Hibir karncaya bizden fazla frsat verilmemitir. Kaderi yanl anlyoruz ou zaman. Kim yapmak isterse yapar. Bir kere hayata atldktan sonra, kendilerinin koyduklar dnda insanlarn hibir almaz engelleri yoktur. Bizi sadece biz durduruyoruz.
evremizdeki insanlarn nasl kendilerini engellediklerine bakn. Kendilerine engel olmakla kalmyorlar, bakalarna da engel oluyorlar. Bir insana, hayrl bir ie kalktnda "yapamazsn" demek, ona yaplabilecek en kt telkindir. Dmann yapmad bu telkini bizim için hayrl olacan sanarak ou zaman çocukluumuzda ailelerimiz bize kar yapmtr.
Eer baarl olmak istiyorsanz tm baarl insanlarn ortak özelliklerini kazanmalsnz. te en nemli özellik: Baarl insanlar her zamanda, her ortamda, her artta alabilmeyi baaran insanlardr. Sradan insanlar, sadece moralleri yerinde olduunda, canlar istediçinde alabilirler. Hasta iken alabilir misiniz? Herkesin sizi eletirdii, size hakaret yadrd bir ortamda dorularnz savunmaya devam edebilir misiniz?
Hayat bir yolculuktur. Adm adm, saniye saniye yayoruz bu yolculuu. Bu yolculuun, gzlerimizin kapatlmad bir gecesi, zerimize Gnein dodurulmad bir sabah yoktur. Hayat yolculuu, dnya yolculuuna benzer. Uzun sürecekse gzergahnda ukuru, da, vadisi, denizi olmayan bir yolculuk yoktur. Uzun yollara dtnzde, Gne her zaman semanzda bulunmaz. Nice ssz gecelerin altndan gemek zorunda kalrsnz. Karla, tipiyle, yamurla, amurla, depremle, frtnayla boumaya mecbur olursunuz. Yer yznde ac ekmeden yaam bir insan gsterilemez. Teknik ehirlerimizi geliştiriyor, ama baar dnyas hala ayn frtnalar dnyasdr.
Baarl insan k uykusuna yatamaz. Yrrken o da bir vefaszlk bataklna rastlar. amurlara bulanr, ama yrr. Karsna kocaman bir ihanet nehri kar. Islanmak pahasna nehre dalar. Bir hendek kar karsna trafik kazas gibi; korkmaz, vazgeip geri dnmez, zerinden atlar. Nisan yamurlarnda slanr; buzlu Aralk gecelerinde r. Srtnda paltosu olmasa da, anan ayakkablarndan giren amur sular kemiklerini titretse de, yrr.
Bir karncann nasl altn seyrettiniz mi? Kendisinden be kat byk, l bir sinei tamaya karar veren karncay. Hedefi ormanlar bceklerden temizlemektir karncann. On defa, yz defa, bin defa dener. nanlmaz baarr karnca. Yarm saat sonra kocaman sinei metrelerce teye tadn grrsnz. Karnca, cssesine göre oranlansa göre Naim Sleymanolu'ndan daha gl kacaktr. Bahanesi yoktur onun. Hibir zr yoktur. Ya baaracaktr ya da baar yolunda lecektir. Sonunda bir karnca ailesi yaz boyu alr, bir mevsimde 5 milyondan fazla l bcei yer altna indirir ve bylece bize tertemiz ormanlar brakrlar. Eer karncalar insanlar gibi bahaneler bulsalard, ormanlar mezbelelere dnerdi. Ayaklarnzn altnda, yemyeil otlarn kalbi okayan kokusunu deil, bcek lelerinin rkntsn yaardnz.
Bir frtna kopar. Yuvalar darmadan olur karncalarn. Onlarn pek ou su akntlarna kaplp srklenirler. Ama srklenirken bile mcadeleye devam ederler. Bir ot bulsalar ona tutunurlar. Bir taa rasgelseler ona sarlrlar. Yamur biter, yarm saat sonra o kck varlklarn inanlmaz bir hzla eski yuvalarna bu defa baka bir toprak yzeyinden kap atklarn grrsnz.
Kaderin karncalarn karsna kard zorluklar bizim karmza kard zorluklardan kk deildir. Her yamurda evleri başlarna yklan karncalar vazgemezken biz hangi deprem yznden vazgeeceiz? Ykselmek istiyorsak, bunu baarmak bizim elimizde. Alaklara inmeyi de biz baarrz. Hem de ne maharetle...
Byk insanlarn hibir bahanesi yoktur. Bahanenin "var" olduğu yerde baar "yok" olmaya mahkumdur. Hi kimse bahaneyle birlikte ykselmeye devam edemez. nk bahane bulduumuz anda teslim oluruz. Bahane varsa mcadele yoktur. Bahane bulursanz en kk baarlarnz bile yok edebilirsiniz.
Cesaretle zerine gittiçiniz korku, korku içinde sizden kaacaktr. Kendisinden katnz cesaret, cesaretle zerinize korku salacaktr. Hendeklerin zerinden atlayamayan develer dalar zapt eden komutanlarn binei olarak n salmamtr. Yksekten korkan uamaz, kltan korkan galip gelemez. lmekten korkan yaayamaz. Hastala gs geremeyen saln huzurunu yaayamaz. imdi dalarda yuva yapan kartallar bir zamanlar oraya "uma" zahmetine katlanmlard. Dalara kmak için en azndan talarn zerinde yrmeye mahkumuz.
Baarl olmak için, youn almaktan ziyade az da olsa sürekli almaya ihtiyaçcmz var. lerlemek yava da olsa sürekli yrmekle mmkndr. Dinlenme dnda ara vermek durmaktır. Bu yzden Allah indinde, az da olsa devaml ibadet makbuldr.
Herkes gibi yetenekli olabileceimize inanacaz. Hibir engel tanmayacaz. Bizi durdurmak isteyen her eyle amansz şekilde mcadele edeceiz. Snacamz hi bir bahane olamaz. Mazeret hibir baarszl gizleyemez. Bakalarn kandrmak zorunda deiliz. Kendimizi kandrmak ise bize hibir ey kazandrmaz.
"Bir adm daha atamamak, atlan binlerce adm yok eder. Saati son ark altrr. Bitirmemek yapmamaktan farkszdr." Muhammed Bozda

10. Eseri Tamamlamak
Pek ok insan hayatnda devrim yapacak bir srayn tam ucuna gelir. Birazck daha dayansa kendisini zirvede bulacaktr. Ama trmanmay brakr. Bir adm daha atamamak, atlan binlerce admn yok olmasna neden olur.
Baarnn olmazsa olmaz kural "yapmak"tr. Yapmay anlaml klan bir kural vardr: Bitirmek. Bitmeyen i yaplmam i gibidir. Hepimiz yzlerce defa teebbste bulunduk. Aramzda binlerce insan baarnn tam ucundadr. Sadece birazck daha srar etmeye ihtiyaçcmz var.
Size heyecan duyduum bir kanundan bahsediyorum. Bu kanun sayesinde yzlerce içinizi esere dntrebilirsiniz. Baladnz ii bitirme alkanlnn hayatnz nasl deitirebileceini biliyor musunuz? Hayatnzda kk bir deiiklik yapacaksnz. Bu kk deiiklik byk deiiklikler retecek.
Zaten almyor musunuz? Zaten hayatn yk omuzlarnz ezmiyor mu? Zaten byk abalar içinde deil misiniz? Bir tek fark yapacaksanz hayatnzda. Bu fark tm hayatnz farkllatracak. Bu fark sayesinde sandnzdan daha gl olduunuzu greceksiniz. Devlemi insanlar gibi dahileebileceinizi anlayacaksnz: Bitirmek. Baladnz bir ii bitirinceye kadar devam etmek; baar budur.
Baarszlklarn pek ok nedeni vardr. Ama en nemli nedenini imdi reniyorsunuz. Bu yle bir neden ki, diğer tm kurallara uysanz bile bu kurala uymazsanz kesinlikle yolda kalrsnz. Burada szn ettiimiz neden sizinle savaacak olan en son dmandr.
Arzularsnz. Hedeflerinizi planlarsnz. Duygularnz iddetlendirirsiniz. almaya başlarsnz. Coku ve heyecannz korursunuz. Ama bitiremediçinizde yenik dersiniz, tm abalarnzn bir anda sonusuz kaldn grrsnz.
Bitirememek yznden diktiçiniz gkdelen devrilir. Diplomalarnz atee verilir. Eserleriniz kl olur. Yeniden baa dnmek zorunda kalrsnz. Milyonlarca insann yapt udur: Bir eser ina ederler. Eser ortaya kar. Harika bir evre oluur. Sonra da bir bomba koyarlar yaptklar için temeline, her ey yklr. "Olmad" der adam. "Yapamyorum" der. Yeniden, sfrdan başlar. Her defasnda baka bir ie sfrdan başlarsanz zirveye ne zaman kacaksnz?
"Temel" fkralarna gler misiniz? Temel ile Cemal yzerek Amerika'ya gitmeye, bylece bir dnya rekoru krmaya szleirler. Trabzon'dan yola karlar. stanbul, anakkale boazlarn geerler. Ege'yi, Akdeniz'i, Cebeli Tark boazn ap okyanusun azgn sularna dalarlar. New York'un dev gkdelenleri, Amerikallarn mehur Hrriyet Ant belirir. Temel Cemal'e seslenir: "Cemal, ben yoruldum uaum. Geri dneyrum." Gerekten de geri dner. Bu fkraya gler geeriz. Oysa ou zaman yaptklarmz Temel'in yaptndan farkszdr.
Bitmeyen i yaplmam i gibidir. nk bitmediçinde amacna hizmet edemez. Bitirmediçiniz hikaye yaynlanmaz. Tamamlamadnz kitab kimse okuyamaz. Lastiklerini kardnz veya direksiyonunu takmadnz bir arabay kullanamazsnz.
Yaratl analiz ettiniz mi? Eksik olan ne grebiliyorsunuz? İnsan vcudunun hangi paras eksik? Tamamlanan eserle tamamlanmayan eser arasında kk bir fark vardr. Bu kk farkn rettii sonu, olmakla olmamak arasındaki fark kadar byktr. İnsann boazndan kk bir damarn kesilmesini kmseyebilir misiniz? Tm vcuduna göre kk olan o para ortadan kalktnda tm vcut lr. Benzin borusunu kestiçiniz arabay yrtemezsiniz. Ne kadar iyi yaplrsa yaplsn, tamamlanmayan i can damar kesilmi vcut gibidir. En son ark taklmam olan saat, yok olan saatten farkszdr.
niversite diplomas urunda yllarnz verirsiniz. Son yılı içinde tek bir dersi terk ederseniz snfta kalacaksnz. O dersi bitirmediçiniz sürece diplomanz alamayacaksnz. Gryorsunuz: Tam olarak bitmeyenle hi yaplmam olan arasında fark yoktur. Tam olarak bitmeyen i hi bitmeyecekse, hi yaplmayandan daha ktdr. nk zamannz, emeinizi, salnz alp gtrr.
Amerikallar aratrmlar: Dnya ticaretinin % 80'ini, defadan fazla teebbs edenler ellerinde bulunduruyorlar. Biz ayn yolda yrmeye ka defa teebbs ediyoruz? Yola kyorsunuz, bir darbe kuatyor sizi ruhunuzdan, yklyorsunuz. Vazgeiyorsunuz. Eserinizi yetim brakyorsunuz. Olan bu deil mi? Doduktan sonra ocuunu sokaa atan anne canavar deil midir? Eserlerimize ou zaman yaptmz budur.