Baz çocuklar yatlarna göre ar hareketli olabilirler. Bu durumun bir ok nedeni olabilir. Genelde ar hareketli çocuk denince aklmza hiperaktif çocuklar gelir. çocukta ar hareketlilik her ortamda oluyor yer ve zaman dinlemiyorsa o zaman hiperaktiviteden phelenmek gerekir. Bu durumda çocukta dikkat eksikliçinin de elik ediP etmediçine baklmas gerekir. Ar hareketli çocuklar devaml kpr kprdrlar , yerlerinde duramazlar , sanki bitmez bir enerjileri var gibidir.
Genelde ar hareketli çocuklarn durumu okula baladklar dnemde belirgin bir şekilde fark edilir. öğretmenden sk sk uyar alnmas ile anne baba olayn farkna daha da iyi varr. Bu durum ocuun sosyal ilişkilerini ve ders baarsn etkiler. Normalde belli bir kapasitede olan bu çocuklar ders baarszl ile karmza gelirler. Bu durumlarda ila tedavisi ve diğer tedavi yaklamlar ocuun gelecei asndan nemlidir.
Ar hareketlilik durumu ocuun sknt ve problemlerine bal da geliebilir. Baz psikiyatrik durumlarda çocuklarda bu trl hareket artna rastlayabiliyoruz. Bu durumda çocukta skntya ikincil olarak gelimi yerinde duramama, hareketlilik art grlr. Altta yatan skntnn ve stres etkeninin halledilmesi ile ocuun bu hareketliliçinde azalma grlr.
Bu çocuklarn genelde anne ve babalarnda da buna benzer bir hareketlilik çocukluk dnemlerinde olabilir. Bu trl ocuu olan anne babalarn olaya gayet sakin yaklaarak , bu hareketlilii ve ocuun psikososyal geliimini iyi ynlendirmeleri gerekir. Ar hareketlilii yznden ok eletirilen ve sosyal ortamlardan dlanan çocuklarda , baka psikiyatrik problemlerde oluabilir. Bu çocuklar sportif faaliyetlere ynlendirmek , onlar olumlu ve faydal uralarla megul etmek , enerjilerini baz hobilere kanalize etmek, dikkat eksiklii ve hiperaktivite durumu varsa tedavisini salamak nemlidir.
ANNE - BABA VE BEBEK ARASINDAK KARILIKLI LKNN DEERLENDRLMES
90-100 (mkemmel uyumlu ilişki) Hemen her konuda bebek ve anne-baba birlikte vakit geirmekten ok mutludur ve karlkl olarak ok olumlu bir bak vardr. Karlkl ilişkide olaan st derecede uyumlu ve karlkl anlay vardr. Arada ok nadir olarak çatışma alanlar mevcut olup , anne - baba çocuk ile birlikte ok gzel ve elenceli vakit geirir. çocukta herhangi bir uyku- yeme - davran sorunu (psikolojik kaynakl) yaansa bile son derece hafiftir. Bakm verene kar balanmas tamüdür.
70-90 (ok iyi uyumlu ilişki) ounlukla anne-baba bebek ile uyumlu ve olumlu bak asndadr. Anne-baba bebek ile genellikle ok iyi vakit geirir , anlaml derecede karlkl vakit geirmeden ve meguliyetten honutluk vardr. Bebein uyku -yeme-davran sorunu (psikolojik kaynakl ) bir miktar yaanr ama ksa süreli olarak sorunlar oluur , genel olarak karlkl anlay ierisinde problemler halledilir. ocuun bakm verene balanmas tamüdür.
50-70 ( orta derecede iyi uyumlu ilişki ) ounlukla anne-baba bebek ile iyi anlar ve uyumludur. Olumlu bak genele göre arlktadr fakat baz zamanlarda anne-baba ile bebek arasında nemli sorunlar yaanr ( nemli davran sorunlar , uyku , yemek sorunlar ) bu sorunlar ara sra olmasna karn nemli iddette ve geici olarak ilişki bozulmalarna yol amaktadr. Ama bu problemler uzun srmez ksa sürede zlr , karlkl olumlu bak ve uyum devam eder. ocuun balanmasnda sorun yoktur.
30-50 ( orta derecede bozuk uyum gsteren ilişki) burada ounlukla anne-baba ile bebek arasında sorunlar yaanr , olumlu bak ve karlkl uyumda bozulmalar belli dnemlerde krizlere yol aar. Anne-baba bebek ile bir arada olmaktan genelde holanmamamakla birlikte karlkl ilişkinin iyi olduğu dnemlerde vardr ama genele göre aznlktadr. Zamann ou ilişkinin bozuk olduğu durum veya vakitlerdir. Anne-baba bebek arasında uyum bozulmutur ve karlkl ilişki kurarak birlikte hoa vakit geirme zamanlar azalmtr. Davran-uyku-yeme konusunda ou zaman sorun yaanr. Anne-baba bebekleri ile ilgi konusunda eksiklikler gstermektedir. çocukta balanma sorunu olabilir.
10-30 (ileri derecede uyumsuzluk gsteren ilişki ) Burada anne baba ile bebein ilişkisi bozulmutur. Anne baba bebei ihmal etmekte , ilgi ve sevgide ciddi sorunlar yaanmaktadr. Bebee yönelik szel -fiziksel istismar ara ara yaanmaktadr. Bebek anne-baba yannda durmakta iken gergin ve kaygldr. Anne-baba bebein bakmn yapmak istemez , bebek ile bir arada olmaktan holanmaz. Uyku-yeme-davranlar konusunda ok ileri derecede krizler yaanr ve dzen bozulmutur. ocuun duygusal ve fiziksel bakm konusunda ihmal durumu arlkl olmaktadr. Birbirine kar olumsuz bak her iki tarafta da youndur. çocukta balanma sorunu yaanma ihtimali ok artmtr.
0-10 ( kopmu ilişki ) Anne-baba bebek ile hi ilgilenmez , szel ve fiziksel istismar vardr. Bebekte hemen her alanda sorunlar vardr. leri derecede psikiyatrik sorunlar yaanr. Anne-baba bebei istemez , sevmez , ihtiyaçlar ile ilgilenmez. ocuun uyku-yeme- davran olarak ileri derecede sorunlar ve krizleri vardr. ocuun tbbi bakm ihmal edilir. Anne -baba ocuun varlndan rahatszdr. leri sorunlarn yaanabilirlii artmtr. çocukta ciddi derecede balanma sorunu vardr..
ALE ETLERNN DEPERLENDRLMES
deal Aile: ster yalnz baba alsn , ister anne baba birlikte alsn ,ister se g etmi olsun , evde rol dalm ve yetkilerin ortak olduğu , kurallara sonuna kadar bal , ortak kararlarda ortak sz sahibi olan , birbirinin hak ve hukukuna saygl , çocuklar ve evdeki diğer bireyler ile her ynden yakndan ilgili , kiilerin aile ortamnda kendini huzurlu hissettii , karlkl anlay ve hogr ierisinde yerlemi yaps ile tamamen fonksiyonel olan aile yapsdr.
Sorunlu Olabilecek Aile Tipleri:
1-Babann alt , daha ok ev hakknda annenin sz ve kurallarının geerli olduğu , çocuklarının bakmnn tamamen anne zerinde olduğu , babann ou zaman çocuklar ile mesafeli olduğu aile
2- Anne babann deneyimsiz olmas , gen yata evlenmeleri , istemeyerek çocuk sahibi olmalar , çocuk konusunda anlaamamalar ve eitli nedenler ile sürekli anlamazlk gstermeleri ile kendini gsteren aile tipidir.
3- Anne ve baba daha ok kendi ileri ile ykl , çocuk kkse byk anne baba veya dadya bakmnn brakld , bykse kendi haline braklan aile tipidir. Bu durumda çocuktan sürekli dzen ve disiplin istendii aile tipidir.
4-Aile daha ok atadan gelen geleneklere baldr . ocua davrann nemi konusunda ok fazla bilgili olmayan aile yapsdr.
5-Krsal blgelerden kente g eden , sosyal , ekonomik ve uyum asndan baz problemler ile karlaan aile yapsdr.
ANNE BABANIN VE ALE ORTAMININ OCUA ETKLER
Anne babann ve aile ortamnn ocuun ilk doduu andan itibaren devam eden süre ierisinde ocua etkisi byk olmaktadr. Anne babann kiilik yaplar , eğitim durumlar , meslekleri , zeka dzeyleri , bedensel ve ruhsal hastalklar , psikososyal durumlar , sosyokltrel statleri , yetime tarzlar ve kendi anne babalarndan grdkleri muamele ,ocua yaklam tarzlar , çocuk için ayrdklar vakit vb. durumlar, ocuu birinci planda etkiler.
ocuun bu trl anne baba etkileiminin yan sra, ailenin sosyoekonomik durumu, ailenin teknolojiden yararlanmas , ev ortamnn yeterlilii ,ev ortamndaki huzur ve anlama durumu , yaanlan ehir , evin bulunduu sosyokltrel evre, sosyal imkanlar, devletin sunduu imkanlar , okul ve öğretmen durumu , akrabalarn durumu ve konumu , salk hizmetlerinden yararlanma , iletiim ve medya aralarının durumu ve buna benzer saylmayacak kadar etken ile çocuk etkileim ierisindedir . Btn bu etkileimler ile ocuun psikososyal , sosyokltrel gelişim ve ekillenmesi salanr.
Olumsuz mesajlarn ve iletiimin ailenin her bireyine , özellikle çocuklara etkisi ok fazladr. Unutulmamal ki yaayan ve gelien bir psikososyal varlk olan çocuk ; konuulan her szden , her jest ve mimikten , her tavr ve durumdan , iyi veya kt olarak etkilenecek ve bu etkilenme ile ocuun kimlik , kiilik ve psikososyal yaps ekillenecektir.
deal davran ve ideal aile ortam ocuun sağlıklı bedensel ve ruhsal gelişmesini salayacaktr. Aksi takdirde aile fonksiyonelliçindeki arzalar çocuklarda ve aile bireylerinde psikiyatrik rahatszlklar eklinde kendini gsterecektir. çocuklarn genel durumu aileden , evre ve toplumdan kesinlikle etkilenecektir. Sağlıklı bireyler yetimesi için fonksiyonel ailelere ihtiyaç vardr. Ann kollarn bu duruma örnek verebiliriz. Ann oluma yerindeki aklk ile sonundaki aklk arasında byk fark vardr. Yani çocukluktaki her yanl veya doru etki ileride kendini bir davran , bir sz , bir tepki ile bir btn ierisinde kendini gsterecektir. Hayatn temel kurallarndan bir tanesi de etki tepki prensibidir. yi veya kt her etki o eitten bir tepki veya belirti olarak ortaya kacaktr.
BAZI ETK TEPK RNEKLER
Etki-1-:ocuu sevmek , deer vermek , kabul edip onaylamak , ailede gven ortam oluturmak, sevdiçini ve kabullendii sz ve davran olarak aktarmak , yeri geldiçinde sabrl ve ilgili olmak
Tepki-1-:Normal gelişim , kendine gven , insana ve topluma sevgi , baarl bir sosyal adaptasyon
Etki-2-:ocuu kabullenmemek , aka istememek ,bu durumu yeri geldiçinde sz ve davranlar ile belli etmek , baz gereksinimleri ( sevgi , bakm , geliime ait , vb.) ihmal etmek
Tepki-2-:Kendine , aileye ve topluma gvensizlik , snrl duygusal yap , yalnzla ve sua eilimli olma , ayn patolojik davran toplum ierisinde sergileme
Etki-3-: ok ar titiz olma , ar kyaslama , sk sk eletirilerde bulunma , hep daha iyisini isteme , baarlardan tatmin olmama ve onaylamama , uyumsuzluk içinde olma ,kendini ifade etmesine izin vermeme
Tepki-3-: ekingen , kararsz, bakalar tarafından yarglanma korkusu içinde bulunma , kendine gvensiz olma, kabiliyetleri ve becerileri olmasna karn onlar ortaya koyamama
Etki-4-: ok ar mdahaleci , ok ar koruyucu kollayc olma , ocuun kendini ortaya koymasna izin vermeme , ocuun yerine baz görevleri stlenme ,ona olduğu yatan daha kkm gibi muamelede bulunma , snrlar ar gevetme, ar martma , kuralszlk
Tepki-4-:Kabiliyet ve becerileri gelişmemi , sosyal gelişimi yetersiz ,
devaml talepkar , bakalarna baml , beklenen olgunlua ulaamam,
ok abuk kar gelme , sosyal evresine adaptasyonda zorlanan ,
engellenmeye tahammlsz olma. |