Eğitimciler çocuklarn gelecekte uyumlu ve baarl olabilmeleri için en sağlıklı eğitim yollarının geliştirilmesi abas içindedirler. Her ne kadar kiilik geliiminin insann yaam boyunca süregeldiçini kabul etsek de, kiilik gelişmesi ve yaplanmasnda temelin çocukluk dneminde atld gerei geerliliçini korumaktadr. Sosyal uyum zerine yaplan almalar, ailenin çocuk zerindeki ilk etkilerinin son derece nemli olduunu gstermitir. Anne-babann ve ailenin diğer bireylerinin çocukla olan etkileimi, ocuun aile içindeki yerini belirlemektedir. ocua yneltilen davran ve ona kar taknlan tavr, ilk yaantlarn rlmesinde byk nem tamaktadr. Okul ncesi dnemde çocuk, sosyal birey olmay renirken ayn zamanda zdeim yapaca bir modele gereksinim duyar. Kiilik oluumu için gerekli olan zdeim, byk olaslkla aile içindeki yakn bir ye ile gereklemektedir. Genellikle zdeim nesnesi anne-baba olmaktadr, fakat aabey, teyze, hala, day ya da amca gibi aile içinden bir erikin de zdeim nesnesi olabilir. Bu yelerin bozuk bir kiilik yapsna sahip olmas halinde, olumsuz davran rneinin ocua yansma olasl artmaktadr.
çocuk yetitirmede ve ailenin ocua kar tutumlarn belirlemede, anne-baba tarafından ocuun gelişim dnemlerinin özelliklerinin neler olduunun bilinmesi ok nemlidir. çocuk erikinin kk bir modeli deildir. ocuu erikinden ayıran bir ok özellik vardr: ocuun kantlanabilir en gl taraf ve stnl öğrenme gdsdr. çocuk, Montessori'nin "emici zihin" diye adlandrd bir yetiye sahip olarak doar. Kltr, tre, lk, duygu, davran ve inanlarn "emilip" benimsenmesi, ocuun doumuyla alt ya arasındaki "emici zihin" dneminde gerekleir.
Anne-babann ocua ilişkin tutumlarn deerlendirirken, aile içindeki ilişki dinamiçini gzden geirmek gerekir. çocuk, anne ve babadan oluan 5 kiilik bir ailede aile ii etkileiminin ka eit olduğu teke tek ilişkiler formul ile saptanabilir: 5 kiilik bir ailede X=n2-n= 20 eit ilişki mevcutdur. Bu, herkesin kendisinden baka 4 kii ile ilişkiye girdii anlamna gelir. Bu ilişkiler ift ynldr. Gerekte ilişkiler daha karmaktır. Yani; anne, anne olarak çocuklar ile ilişkide, anne ve baba ilevleri gerei çocuklarla ilişkide, kzlar ve erkekler birbirleriyle ilişkide gibi deiik ve karma ilişkiler vardr. Gerekte kuramsal olarak forml yle olmaldr: X=1x2x3x4x5=120 eit ilişki aile içinde vardr. Be kiilik aile, 6 kii olsa, yani bir çocuk daha eklense, ilişki says 120x6=720'e kar. Yani aile, ilişkiler yuma eklinde gzlemlenir. Olumlu veya olumsuz herkes birbiriyle ilişkidedir. Aile yelerinden baars veya baarszl herkesi etkiler. Aile içindeki atmalar (kardeler aras, anne-baba, anne-ocuk veya baba-ocuk atmas v.b.) da aile içindeki herbir bireyi etkiler. Ancak atmalar nem srasna koymak gerekirse, anne-baba atmas ailenin tm bireylerini dierlerine oranla ok daha fazla etkilemektedir. Aile için, anne-baba ilişkisi daha temeldir.

OLUMSUZ ALE TUTUMLARI
Ailenin çocuk yetitirmedeki tutumunu ve çocuk yetitirmeyle ilgili sorunlarn anlamak için aile tutum modeli yararl bir yaklamüdür.

ekil 1: Aile tutum modeli
ocuun anne-babadan ald iki ey vardr: Sevgi ve Eğitim. Sevgi; kabullenme, koruma, kollama ve sevecenlik gibi btn olumlu duygular ierir. Eğitim ise; retilen hereyi, verilen bilgileri, becerileri, yasaklar, kurallar, inanlar, deer yarglarn, grg kurallarn ve insann sosyallemesi için gerekli olan tm toplumsal deerleri kapsar.

Olumsuz aile tutumlarnda ailenin verdii sevgi ya yetersiz veya ar, eğitim ise gevek ya da sk olmaktadr (ekil:1). Ar sevgi tutumunda, aile ocuu sevgiye boucu, onu ok koruyucu ve ar kollaycdr. Bunun sonucu olarak çocukta bamllk ve gvensizlik geliir. çocuk karlat her olayda anne-babasna yaslanr, onlara gvenir fakat kendisine gvensizdir. Sevgi yetersizliği veya yokluu sonucu ise, çocukta kendine ve evreye kar gvensizlik ve olumsuz duygular geliir. Doal olarak ar sevginin veya yetersizliçinin de dereceleri vardr. Sevgi yetersizliçinin en ar ucu, ocuu terketmek veya kabullenmemektir. Yetersiz sevginin, ar sevgiye göre sonular daha ar olmaktadr .
Sk eğitim, ocua olur olmaz yasaklar koyma ve yaanmaz kurallar ile ouu yetitirmedir. Sk eğitim ve disiplin uygulayan anne-babalar ocuu kendi tasarlad bir kalba göre yetitirmek amacn gderler. çocuk sk bir denetim altnda tutularak en kk yanlg ve hatalar gzden kamamakta, bunlarn nemle durulmakta ve dzelitmesi istenmektedir. Byle aileler fiziksel cezay n planda kullanmakta ve çocuklara kendilerini ynetme frsat vermemektedir. Bireyin kendine gvenini ortadan kaldran, onun kiiliçini hie sayan bir disiplin yntemi olan sk eğitim ile byyen çocuklar kibar, sessiz, uslu ve drst olmalarna karn kskn, ekingen, kolay etkilenebilen, huysuz ve ar hassas bir yapya sahip olabilmektedir. Gevek eğitimde ise "ho gr, bo ver" anlay egemendir. Bu anlayta "Her eyi ho gr; çocuktur her eyi yapar; çocuk zgr olmaldr; onun her dediçini yapn; ona sevgi verin yeterlidir" eklinde yzeyel ve aslsz retiler vardr. Bu tutumda ocuun olumsuz davranlar ar hogr ile karlanr. Ar gevek tutumla yetitirilen çocuklarn bencil, sabrsz ve anlaysz olduklar ileri srlmektedir. Ar denetim ocuu pasifletirirken ar hogr ocuun marmasna neden olmakta ve olgunlamasn engellemektedir. Baz ailelerde ise disiplin bulunmakta, ancak ne zaman ve nerede uygulanaca belli olmamaktadr. Anne-babalarn tutumu ar hogr ile kat cezalandrmalar arasında gidip gelmektedir. Byle bir ortamda byyen çocuk hangi davrann ne zaman ve nerede yaplacan ayrtedemez. Tutarszlk, bir gnn bir gne uymamas biiminde olabilecei gibi anne-babann birbirine ok aykr ceza ve eğitim anlaylarının olmasndan da kaynaklanabilir. Bu tutum sonucunda çocuklarda i atmalar ve huzursuzluklargeliir, ardndan dengesiz ve tutarsz bir yapnn olutuu gzlenir.