Bu çocuklar kendi yaşlarındaki normal zeka düzeyindeki çocuklardan 1-2 zeka yaşı geridedir. Sınıfında ağır öğrenen öğrencisi bulunan öğretmen şu özelliklere dikkat etmelidir.

•  Normal çocukların aileleriyle yılda en azından iki defa görüşülürken, ağır öğrenen öğrencilerin aileleriyle daha sık görüşülmelidir.

•  Çocuğun yaptığı işin sonucu yanlış bile olsa gayretinden dolayı ödüllendirilmeli, yanlışı uygun bir dille anlatılmalıdır. Problemlerin üstesinden gelmesi için, birçok engeli olan ağır öğrenen çocukları devamlı olarak teşvik etmek gerekir. Övgünün devam etmesi, çocuğun denemeye devam etme gayretine yardım edecektir. Ancak övgünün yerinde ve hak edilmiş olması da şarttır. Öğrenme yetersizliği olan çocuklar da, samimi olmayan övgüleri anlama konusunda diğer çocuklar kadar hassastır. Eğer övgünüz çocuğun herhangi bir başarı göstermediği zamanda olursa, bunun neden ileri geldiğini anlamayacak, sizin ondan ne beklediğiniz konusunda şüpheler içinde kalacaktır.

•  Ağır öğrenen çocuklar hakkında olumlu düşünce ve duygular içinde olunuz. Çalışmalarınızı onların yapamadıkları üzerinde değil, yapabildikleri üzerinde yoğunlaştırınız. Çocuğun yetersizlik ve başarısızlığını olur olmaz nedenden dolayı yüzüne vurmaktan kaçınınız. Kuvvetli yanlarını bulup geliştiriniz.

•  Genellikle çocuk özürlü ya da özürsüz olsun, öğretim tekniklerinde pek değişiklik olmaz. Kullandığınız ve sizin için tabii hale gelmiş öğretim stilinizi öğrenme yetersizliği olan çocuğa göre değiştirmeye kalkışmanız, hem sizi hem de çocuğu rahatsız eder.

•  Öğretim becerilerinizi, öğrenme yetersizliği olan çocukların ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak şekilde şuurlu olarak kullanmayı isterseniz, elbette her çocuk için aynı şeyi yaparsınız. Ama ağır öğrenmesinden dolayı birçok problemi olan ve tüm çalışmalarında ek yardım ihtiyacı bulunan bir çocuk sizden daha çok yardım beklemektedir. Bunun için, belki de sizin bildiğiniz, çocuklar için kullandığınız bazı temel prensipler aşağıda sıralanmıştır:

1. Bu çocuklar hakkında olumsuz düşünülmemeli,

•  Öğrenme yetersizliği olan bir öğrencinin söyleneni anlaması için yönergelerin birkaç defa tekrarlanmasına ve işin yaparak gösterilmesine ihtiyaç vardır. Bu durum ağır öğrenen çocuklar için çok daha önemlidir. Çocuk ancak işi sizin tekrarlamanızla öğrenecektir.

•  Öğrenme yetersizliği olan çocuklar bazen evde ve okulda diğer çocuklardan ayrı tutulurlar. Kaynaştırma programının faydalarından birisi de bu çocuklara diğer çocuklar tarafından doğru, düzgün olarak yapılan işleri görerek ve deneyerek öğrenme fırsatı vermesidir. "Akranlar modeli" diye adlandırılan akranlar arasında etkileşimi sağlayan öğrenme durumunu sınıfta kendiniz planlayabilir ve organize edebilirsiniz. Öğrenme yetersizliği olan bir çocuğun zayıf olduğu bir alanda, aynı yaşta başka bir çocuk kuvvetli olabilir ve bir model olarak faaliyet gösterir. Aynı şekilde öğrenme yetersizliği olan bir çocuk da kuvvetli, üstün olduğu bir alanda diğerlerine modellik yapabilir.

•  Çocuklar birbirlerine modellik yapabilir. Bu prensip normal çocukların öğrenme yetersizliği olan çocuklara yardım etmeleri amacıyla doğrudan uygulanabilir. Özel eğitimde kaynaştırmanın bir amacı da budur. Bu çalışmanın olumlu yönleri vardır. Normal çocukların, öğrenme yetersizliği olan çocuklara karşı olumlu davranış geliştirmelerine yardım eder ve uygun davranışta bulunmalarını teşvik eder.

•  Öğrenme yetersizliği olan çocuğa güven vermek için onunla fiziksel iletişim kurunuz. Sırası geldiğinde başını okşayarak, sarılarak ona karşı duygularınızı hissettiriniz. Fiziki cezalara karşı onu koruyunuz. Öğrenme yetersizliği olan bir çocukla fiziksel iletişim kurmanın özel bir önemi vardır.

Çocuklara karşı çok sabırlı olmak ve onları daha fazla cesaretlendirmek, teşvik etmek ileride işlerinde daha gayretli olmalarına ve işlerini istekle yapmalarına yardım edecektir.

•  Sınıfınızda bulunan ve öğrenme yetersizliği olan çocukların bazıları çok aktiftir. Bazılarının dikkatleri çabuk dağılır ve yönergeleri izlemede güçlük çekerler. Oturup dersi dinlemek onlar için çok zordur. Çocuğun dikkatsizliği konunun aşırı derecede zor olmasından ileri gelebilir. Çoğumuz ne yapılacağını bilmediğimiz zaman oldukça sıkı bir çabaya girişiriz. Bir faaliyetin çok uzun ve çok kısa olması da çocuklarda bir problem yaratır. Çocuklar için bir faaliyetinin ne zaman yeterli olduğu hususunda duyarlı ve dikkatli olunuz.

•  Öğretmen ağır öğrenen çocuğa o şekilde davranmalıdır ki, öteki öğrenciler de onu sınıfın bir üyesi olarak kabul etsin. Örneğin, öteki çocukların derslerde ona bazen yardım etmesini sağlayabilirsiniz. Sınıf etkinliklerinde ona başarabileceği sınırlı sorumluluklar verebilirsiniz. Böylece sınıfınızdaki diğer çocuklar onu daha iyi anlayacaklar ve gelişmesine yardım etmek istediğinizi anlayacaklardır.

•  Öğretmen, ağır öğrenen çocuğu ileri öğrenim kademelerine değil, iş yaşamına hazırladığını çok iyi bilmelidir. O bir önder olacak değildir. Yaşamını daha çok kafasıyla değil, elleriyle kazanacaktır. Bu bakımdan onun yaşamı boyunca kullanacağı temel bilgi ve becerileri kazandırmaya çalışınız.

•  Ağır öğrenen çocuklar soyut konuları öğrenmede ve yaratıcı düşünmeyi gerektiren etkinliklerde güçlük çekerler. Konuları elden geldiğince somut biçimde yaşayarak, deneyerek, göstererek, karşılaştırarak öğretmeye çalışınız.

•  Ağır öğrenen çocuk genelleme yapamaz, bir konuda öğrendiği kuralı başka konularda uygulayamaz. Bu bakımdan, her konuda gerekli olan bilgi ve becerileri ayrı ayrı öğretmek gerekir. Örneğin, çocuk ağaç,çiçek ve otların birer bitki olduğunu düşünemez. Ona bunların bir bitki olduğunu ayrıca öğretmek gerekir.

•  Bu çocuklara her fırsatta kendilerini sözle anlatma imkanı verilmeli, buna teşvik edilmelidir. Böylece duygularını, düşüncelerini sözlü olarak ifade etme konusunda kendilerine güven kazandırılabilir. Sık eleştiriler kendine olan güveni yıkacağından bu konuda dikkatli olunmalıdır.

•  Ağır öğrenen çocukların gerek kendilerinin gerekse ana-babalarının duruma uyumunu sağlayınız. Bu çocukların, ana-babaları tarafından, başaramayacağı zihinsel çalışmalar ve akademik öğrenim basamaklarına itilmesini önlemeye ve bu konuda onları bilinçlendirmeye çaba gösteriniz.

KAYSERİ

REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ